DERNEKLER
YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 31.03.2005 Resmi Gazete Sayısı:
25772
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
Madde l- Bu
Yönetmeliğin amacı; dernekler ile kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve bu Yönetmelik
kapsamına giren vakıfların tabi olacakları usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu
Yönetmelik; vakıfların bazı işlemleri ile dernekler ve dernek şube veya
temsilciliklerin, federasyonlar ve konfederasyonların, merkezleri yurt dışında
bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların
Türkiye’deki şube veya temsilciliklerinin kuruluşu, genel kurul toplantıları,
uluslararası faaliyetleri, yükümlülükleri, izne tabi faaliyetleri, lokal
açmaları, sandık kurmaları ve diğer hususlar ile ilgili iş ve işlemlerini
kapsamaktadır.
Dayanak
Madde 3- Bu
Yönetmelik, 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı
Dernekler Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili
hükümleri, 26/3/1987 tarihli ve 3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki
Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun ile 2/1/2003 tarihli ve 4778 sayılı
Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 36 ncı, 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 13/A ve 8/6/1984 tarihli ve 227 sayılı
Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Ek 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu
Yönetmelikte geçen;
Bakanlık :
İçişleri Bakanlığını,
Bakan :
İçişleri Bakanını,
Daire Başkanlığı :
Dernekler Dairesi Başkanlığını,
Mülki idare amirliği : Dernek
merkezinin bulunduğu yerin valilik veya kaymakamlığını,
Mülki idare amiri : Dernek
merkezinin bulunduğu yerin vali veya kaymakamını,
Dernekler birimi : İl
dernekler müdürlüğü ve ilçe dernekler büro şefliğini,
Dernekler müdürlüğü : Valilik
bünyesindeki il dernekler müdürlüğünü,
Dernek :
5253 sayılı Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk
Medeni Kanununa göre kurulan dernek ve şubelerini, derneklerin oluşturdukları
federasyon ve federasyonların oluşturdukları konfederasyonlar ile yabancı
derneklerin Türkiye’deki şube veya temsilciliklerini,
Kar amacı gütmeyen kuruluş : Merkezleri yurt
dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki diğer kar amacı gütmeyen
kuruluşları,
Birlik :
3335 sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanun
kapsamında bulunan birlik, federasyon veya benzeri teşekkülleri,
Yabancı dernek : Merkezleri
yurt dışında bulunan dernekler ile dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen
kuruluşları,
Yabancı vakıf :
Merkezleri yurt dışında bulunan vakıfları,
Dernek merkezi : Derneğin
yerleşim yerinin bulunduğu il veya ilçeyi,
Derneğin yerleşim yeri : Derneğin
yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yeri,
Kütük :
Dernekler kütüğünü,
Kanun : 5253 sayılı Dernekler Kanununu,
Medeni Kanun : 4721 sayılı
Türk Medeni Kanununu,
Dernek eklentisi :
Derneklere ait lokaller, umuma açık kamp, spor saha ve salonları ile iktisadi
işletmeler hariç, yurt, kitaplık, çocuk bakım yuvası, huzur evi ve aşevi gibi
dernekten ayrı bir varlığı olmayan ve derneğin amacını doğrudan desteklemek için
kurulmuş yerleri,
Mikrokredi : Gelir getirici bir
faaliyette bulunmalarını sağlamak amacıyla sandık üyelerine ödünç olarak verilen
küçük bir sermayeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş İşlemleri
Kuruluş bildirimi
Madde 5- Dernek
kurucuları tarafından imzalanmış iki adet kuruluş bildirimi ve aşağıda
belirtilen ekleri, derneğin kurulacağı yerin mülki idare amirliğine
verilir.
a)Kurucular tarafından her sayfası imzalanmış iki adet
dernek tüzüğü,
b)Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c)Dernek kurucuları arasında tüzel kişiliklerin
bulunması halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluş belgesi
ile tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de
belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın fotokopisi,
d)Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve vakıf
dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel kişilerin
dernek kurucusu olabileceğini gösteren İçişleri Bakanlığınca verilmiş izin
belgesi,
e)Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların
Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin
fotokopileri,
f)Yazışma ve tebligatı almaya yetkili kişi veya
kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten
liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki dernek kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Dernekler, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare
amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Çocuk derneklerine tüzel kişiler kurucu veya üye
olamazlar, ayrıca çocuk derneklerinde kuruluş bildirimine, kurucu çocukların
yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Mülki idare amirliği tarafından dernek kuruluş
bildirimi, gün ve saat belirtilmek suretiyle dernekler birimine havale edilir ve
başvuru sahibine kuruluş bildirimi ve eklerinin alındığına dair Alındı Belgesi
(EK- 1) verilir ve dernek, kütüğe kaydedilir.
İlçe dernekler birimi, kuruluş bildirimi ve dernek
tüzüğünün ikişer örneğini yedi gün içinde il dernekler müdürlüğüne gönderir.
Kuruluş bildirimi ve dernek tüzüğünün
incelenmesi
Madde 6- Kuruluş bildirimi ve ekinde verilen belgelerin doğruluğu
ile dernek tüzüğü, alındı belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün
içinde mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler birimlerine yetki
verilmek suretiyle incelenir. İlçelerde kurulan derneklerin tüzükleri de ilgili
valiliklerce incelenir. Yapılan inceleme sonucunda, tespit edilen Kanuna
aykırılık veya noksanlığın giderilmesi kuruculardan yazılı olarak istenir.
Kuruluş bildirimi ve ekleri ile dernek
tüzüğünde, Kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmadığı takdirde ya da Kanuna aykırılık veya noksanlığın yapılan tebligat
üzerine otuz gün içinde giderilmiş olması halinde, mülki idare amirliği
tarafından keyfiyet bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına
derhal bildirilir.
Kanuna aykırılık veya noksanlık otuz gün
içinde giderilmediği takdirde mülki idare amiri, yetkili asliye hukuk
mahkemesinde derneğin feshi hakkında davanın açılması için durumu Cumhuriyet
savcılığına bildirir.
Kütüğe kaydı yapılan derneklerin; onaylı
tüzükleri ve kuruluş bildirimleri en geç yedi gün içinde valilik tarafından
Bakanlığa gönderilir.
Şube kuruluşu
Madde 7- Tüzüklerinde şube açabileceği belirtilmiş dernekler,
genel kurullarınca yetki verilen yönetim kurullarının yetkili kılacakları en az
üç kişinin imzaladığı iki adet Kuruluş Bildirimini (EK- 2) ve aşağıda belirtilen
eklerini şubenin açılacağı yerin mülki idare amirliğine verirler.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış iki adet
dernek tüzüğü,
b) Kurucuların nüfus cüzdan fotokopisi,
c) Şube kurucuları arasında tüzel kişiliklerin bulunması
halinde; bu tüzel kişilerin unvanı, yerleşim yeri ve kuruluşuna ait belgeler ile
tüzel kişiliklerin organları tarafından yetkilendirilen gerçek kişi de
belirtilmek kaydıyla bu konuda alınmış kararın fotokopisi,
d) Kurucular arasında yabancı uyruklular varsa, bunların
Türkiye'de yerleşme hakkına sahip olduklarını gösterir belgelerin
fotokopileri,
e) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve
tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve
imzalarını belirten liste,
f) Şube açılması için yönetim kuruluna verilmiş yetkiyi
gösteren genel kurul kararının fotokopisi,
g) Kurucu olarak yetkilendirilmiş kişiler için alınmış
dernek yönetim kurulu kararı fotokopisi.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki şube kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Çocuk derneklerinin şubelerine tüzel kişiler kurucu veya
üye olamazlar, ayrıca çocuk dernekleri şubelerinde kuruluş bildirimine, kurucu
çocukların yasal temsilcilerinin izni eklenir.
Şube kuruluşunun incelenmesi ve kütüğe
kaydedilmesi
Madde 8- Şube
kuruluş bildirimi ve eklerinin mevzuata uygunluğu, kuruluş bildirimleri için
verilen alındı belgelerinin düzenlendiği tarihten itibaren altmış gün içinde
mülki idare amiri tarafından bizzat veya dernekler birimlerine yetki verilmek
suretiyle incelenir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş
veya inceleme sırasında belirlenen Kanuna aykırılıkları veya noksanlıkları
yapılan tebligat üzerine süresi içinde gidermeyen derneklerin, şubesi açılamaz.
Şube kuruluş bildirimi ve eklerinin incelenmesinde,
sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin hükümler uygulanır. Şube,
şube merkezinin bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe kaydedilir.
Ayrıca, şube kuruluş bildirimi yedi gün içinde il dernekler müdürlüğü tarafından
Bakanlığa gönderilir.
Federasyon kurma başvuruları ve istenecek
belgeler
Madde 9- Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az beş
derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar, kuruluş bildirimi ve
eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyon kuracak dernek temsilcileri tarafından
imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler,
federasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucu dernek temsilcileri tarafından imzalanmış iki
adet federasyon tüzüğü,
b) Dernek tüzüklerinin; amaç, federasyon kurma ve üye
olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından onaylı
ve kaşeli sureti,
c) Federasyon kurulması yönünde derneklerce alınmış
genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların derneği temsil etmekle
yetkilendirildiğine ilişkin ilgili dernek yönetim kurullarının karar örneği,
e) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve
vakıf dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar bulunması halinde, bu tüzel
kişilerin federasyona kurucu olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin
belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve
tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve
imzalarını belirten liste veya yazı.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki federasyon kuruluş işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Federasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle
ilgili hükümleri uygulanır.
Konfederasyon kurma başvuruları ve istenecek
belgeler
Madde 10- Konfederasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az üç
federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar kuruluş
bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik
kazanırlar.
Konfederasyon kuracak federasyon temsilcileri tarafından
imzalanmış iki adet Kuruluş Bildirimi (EK- 2) ve aşağıda belirtilen ekler,
konfederasyonun kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir.
a) Kurucu federasyon temsilcileri tarafından
imzalanmış iki adet konfederasyon tüzüğü,
b) Federasyon tüzüklerinin; amaç, konfederasyon kurma
ve üye olmaya ilişkin maddelerinin bulunduğu bölümün yönetim kurulu başkanından
onaylı ve kaşeli sureti,
c) Konfederasyon kurulması yönünde federasyonlarca
alınmış genel kurul karar örneği,
d) Kurucuların federasyonu temsil etmekle
yetkilendirildiğine ilişkin ilgili federasyon yönetim kurullarının karar
örneği,
e) Kurucular arasında yabancı dernek veya dernek ve
vakıf dışında kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kurulan federasyon
niteliğindeki tüzel kişiliklerin bulunması halinde, bu tüzel kişilerin
konfederasyona kurucu olabileceğini gösteren Bakanlıkça verilmiş izin
belgesi,
f) Geçici yönetim kurulu üyeleri ile yazışma ve
tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve
imzalarını belirten liste.
Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler
hariç diğer ilçelerdeki konfederasyon işlemlerinde istenen belgeler birer
arttırılarak verilir.
Konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle
ilgili hükümleri uygulanır.
Federasyon ve konfederasyon kuruluşlarının
incelenmesi
Madde 11-Federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ve
eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin
hükümler uygulanır. Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin bulunduğu
yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. Ayrıca, federasyon ve
konfederasyon kuruluş bildirimleri ile onaylı tüzükleri yedi gün içinde il
dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş
veya inceleme sırasında belirlenen aykırılıkları veya noksanlıklarını tebligata
rağmen gidermemiş dernek veya federasyonlar, üst kuruluş kurucusu olamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları
İlk genel kurul toplantısı
Madde 12-Kuruluş bildiriminde, tüzüğünde ve diğer belgelerinde
Kanuna aykırılık veya noksanlığın bulunmaması ya da
Kanuna aykırılık ve noksanlığın verilen süre içinde giderilmesi durumda,
keyfiyetin derneğe yazılı olarak bildirilmesinden itibaren altı ay içinde
derneğin ilk genel kurul toplantısını yapması ve organlarını oluşturması
zorunludur.
Genel kurul toplantıları
Madde 13-Genel
kurul;
a) Dernek tüzüğünde belli edilen zamanlarda
olağan,
b) Yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü
hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine otuz gün
içinde olağanüstü toplanır.
Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir
yapılması zorunludur.
Genel kurul toplantıya yönetim kurulunca
çağrılır.
Çağrı usulü
Madde 14-Yönetim kurulu, dernek tüzüğüne göre genel kurula
katılma hakkı bulunan üyelerin listesini düzenler. Genel kurula katılma hakkı
bulunan üyeler, en az onbeş gün önceden, günü, saati,
yeri ve gündemi bir gazetede ilan edilmek veya yazılı ya da elektronik posta ile bildirilmek suretiyle toplantıya
çağrılır. Bu çağrıda, çoğunluk sağlanamaması sebebiyle toplantı yapılamazsa,
ikinci toplantının hangi gün, saat ve yerde yapılacağı da belirtilir. İlk
toplantı ile ikinci toplantı arasındaki süre yedi günden az, altmış günden fazla
olamaz.
Toplantı, çoğunluk sağlanamaması sebebinin dışında başka
bir nedenle geri bırakılırsa, bu durum geri bırakma sebepleri de belirtilmek
suretiyle, ilk toplantı için yapılan çağrı usulüne uygun olarak üyelere
duyurulur. İkinci toplantının geri bırakma tarihinden itibaren en geç altı ay
içinde yapılması zorunludur. Üyeler ikinci toplantıya, birinci fıkrada
belirtilen esaslara göre yeniden çağrılır.
Genel kurul toplantısı bir defadan fazla geri
bırakılamaz.
Toplantı usulü
Madde 15- Genel
kurula katılma hakkı bulunan üyelerin listesi toplantı yerinde hazır
bulundurulur. Toplantı yerine girecek üyelerin resmi makamlarca verilmiş kimlik
belgeleri, yönetim kurulu üyeleri veya yönetim kurulunca görevlendirilecek
görevliler tarafından kontrol edilir. Üyeler, yönetim kurulunca düzenlenen
listedeki adları karşısına imza koyarak toplantı yerine girerler. Kimlik
belgesini göstermeyenler, belirtilen listeyi imzalamayanlar ile genel kurula
katılma hakkı bulunmayan üyeler toplantı yerine alınmaz. Bu kişiler ve dernek
üyesi olmayanlar, ayrı bir bölümde genel kurul toplantısını izleyebilirler.
Toplantı yeter sayısı sağlanmışsa durum bir tutanakla
tespit edilir ve toplantı yönetim kurulu başkanı veya görevlendireceği
yönetim kurulu üyelerinden biri tarafından açılır. Toplantı yeter sayısı
sağlanamaması halinde de yönetim kurulunca bir tutanak düzenlenir.
Açılıştan sonra, toplantıyı yönetmek üzere bir başkan ve
yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilerek divan heyeti
oluşturulur.
Dernek organlarının seçimi için yapılacak oylamalarda,
oy kullanan üyelerin divan heyetine kimliklerini göstermeleri ve hazırun listesindeki isimlerinin karşılarını imzalamaları
zorunludur.
Toplantının yönetimi ve güvenliğinin sağlanması divan
başkanına aittir. Genel kurul, gündemdeki konuların görüşülerek karara
bağlanmasıyla sonuçlandırılır. Genel kurulda her üyenin bir oy hakkı vardır; üye
oyunu şahsen kullanmak zorundadır.
Toplantıda görüşülen konular ve alınan kararlar bir
tutanağa yazılır ve divan başkanı ile yazmanlar tarafından birlikte imzalanır.
Toplantı sonunda, tutanak ve diğer belgeler yönetim kurulu başkanına teslim
edilir. Yönetim kurulu başkanı bu belgelerin korunmasından ve yeni seçilen
yönetim kuruluna yedi gün içinde teslim etmekten sorumludur.
Mahkemece kayyım atanması veya Medeni Kanunun 75 inci
maddesinin ikinci fıkrasına göre görevlendirilme yapılması halinde, bu maddede
yönetim kurulana verilen görevler bu kişiler tarafından yerine
getirilir.
Şube genel kurul toplantıları
Madde 16-Şubeler, olağan genel kurul toplantılarını, merkez
olağan genel kurulu toplantısından en az iki ay önce tamamlamak ve genel kurul
sonuç bildiriminin bir örneğini toplantının yapıldığı tarihi izleyen otuz gün
içinde mülki idare amirliğine ve genel merkezlerine bildirmek
zorundadırlar.
Genel kurul sonuç bildirimi
Madde 17-Olağan
veya olağanüstü genel kurul toplantılarını izleyen otuz gün içinde,
yönetim ve denetim kurulları ile diğer organlara seçilen asıl ve yedek üyeleri
içeren Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3) ve ekleri yönetim kurulu başkanı
tarafından mülki idare amirliğine bildirilir:
a) Divan başkanı, başkan yardımcıları ve yazman
tarafından imzalanmış genel kurul toplantı tutanağı örneği,
b) Tüzük değişikliği yapılmışsa, tüzüğün değişen
maddelerinin yeni ve eski şekli ile dernek tüzüğünün son şeklinin her sayfası
yönetim kurulunca imzalanmış örneği.
Genel kurul sonuç bildirimi ve ekleri, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler hariç
diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak verilir.
Genel kurul sonuç bildirimleri, dernek yönetim kurulu
tarafından yetki verilen bir yönetim kurulu üyesi tarafından da yapılabilir.
Bildirimin yapılmamasından yönetim kurulu başkanı sorumludur.
Sandığı bulunan dernekler, sandıklarına ait genel kurul
sonuç bildirimi ve eklerini bu maddede belirtilen usulde mülki idare amirliğine
bildirirler.
Genel kurul sonuç bildirimi ve eklerinin mevzuata
uygunluğu dernekler birimlerince incelenir. Varsa, eksiklerin veya hataların
giderilmesi ilgili derneklerden istenir. Eksiklik ve hataların giderilmemesi
veya konusu suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi halinde gerekli yasal
işlem yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yurtdışından Yardım Alma
Bildirim yükümlülüğü
Madde 18-Dernek
veya vakıflar, mülki idare amirliğine önceden bildirimde bulunmak şartıyla yurt
dışındaki kişi, kurum ve kuruluşlardan ayni ve nakdi yardım alabilirler. Nakdi
yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve kullanılmadan önce bildirim
şartının yerine getirilmesi zorunludur.
Başvuru
Madde 19-Yurtdışından yardım alacak olan dernek veya vakıflar
EK- 4’te belirtilen Yurtdışından Yardım Alma Bildirimini iki nüsha olarak
doldurup mülki idare amirliğine bildirimde bulunurlar.
Bildirimin mülki idare amirliği tarafından onaylı bir
örneği ilgili bankaya verilmek üzere başvuru sahibine verilir.
Başvuru formu ekinde bulunacak belgeler ve bakanlığa
bildirim
Madde 20-Başvuru formu ekinde, yetkili organın karar örneği,
varsa bu konuda düzenlenen protokol, sözleşme ve benzeri belgeler ile yardımın
aktarıldığı hesaba ilişkin dekont, ekstre ve benzeri
belgenin bir örneği de eklenir.
Alınan bildirim ve eklerin birer adedi yedi gün içinde
Bakanlığa gönderilir. Yurt dışından yardım alan vakıflara ait bildirimin bir
örneği, ayrıca bilgi için Vakıflar Genel Müdürlüğüne gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uluslararası Faaliyetler
Türkiye’de kurulu vakıfların yurt dışı
faaliyetleri
Madde 21-Türkiye’de kurulan vakıflar amaçları doğrultusunda
uluslararası faaliyette bulunabilmek için (EK- 5)’de belirtilen Türkiye’de
Kurulu Vakıfların Yurtdışında Faaliyette Bulunma İzin Başvuru Formunu dört nüsha
olarak merkezlerinin bulunduğu valiliğe verirler. Valilik, formu incelenmek
üzere il dernekler müdürlüğüne havale eder. Form alındıktan sonra, varsa
eksiklikleri tamamlattırılır.
Alınan belgelerin üçer adedi valilik görüşleri ile
birlikte gereği için yedi gün içinde Bakanlığa gönderilir.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır. Sonuç, ilgili valiliğe
bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine on gün içinde bilgi
verilir.
Yabancı vakıfların izin alma yükümlülüğü
Madde 22-Yabancı vakıflar, uluslararası alanda işbirliği
yapılmasında yarar görülen hallerde, karşılıklı olmak koşulu ile Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de doğrudan
faaliyette bulunabilir, temsilcilik kurabilir, şube açabilir, üst kuruluşlar
kurabilir, kurulmuş üst kuruluşlara katılabilir veya kurulmuş vakıflarla
işbirliği yapabilirler.
Bu vakıflar, Medeni Kanun hükümlerine göre kurulan
vakıflar hakkında uygulanan mevzuata tabidir.
Yabancı vakıfların başvurusu
Madde 23-Yabancı vakıflar, temsilcilik kurma, şube açma, üst
kuruluş kurma, kurulan üst kuruluşlara katılma, kurulmuş vakıflarla işbirliği
yapma ve Türkiye’de doğrudan gerçekleştirmek istedikleri diğer faaliyetleriyle
ilgili başvurularını Bakanlığa (EK- 6)’da belirtilen Yabancı Tüzel Kişilerin
Türkiye’de Faaliyette Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu ve eklerini dört
nüsha vererek yaparlar. Ayrıca, temsilcilik kurma veya şube açma başvurularında
(EK- 7)’de bulunan örnek statüdeki bilgileri ihtiva eden ana statünün de
verilmesi zorunludur.
İşbirliği yapma başvurusu, yabancı vakıf adına ülkemizde
işbirliği yapılacak vakıf tarafından da gerçekleştirebilir. Başvuru, Bakanlığa
doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla da yapılabilir.
Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili
olarak yeni başvurularında, daha önce verilen ve geçerliliğini koruyan belgeler
bir daha istenmez.
Yabancı vakıf başvurularının incelenmesi ve
izin
Madde 24-Yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili
başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir ve varsa eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu
olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik
ve şube açma, üst kuruluş kurma veya üst kuruluşlara katılma durumlarında izin
süresiz verilir. Başvuru sonuçlandıktan sonra, başvuru sahibine ve form ve
ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün içinde bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin
yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin
dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının
değerlendirilmesi ve sonuç için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı vakıfların yıllık raporları
Madde 25-Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı vakıflar,
her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren faaliyetleriyle ilgili
(EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik Açmasına İzin Verilen Yabancı
Vakıf, Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların Vereceği Faaliyet Bildiriminin
iki nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin valiliğine takip eden yılın şubat
ayı sonuna kadar verirler. Bu form ve eklerinin bir nüshası valiliklerce
Bakanlığa gönderilir.
Türkiye’de doğrudan uluslararası faaliyette
bulunmalarına izin verilen yabancı vakıflar ise belirtilen nitelikteki
formlarını, her yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan az süreli ise
faaliyet sonunda,Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu vakıflar Türkiye’deki her türlü
faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Yabancı derneklerin izin alma yükümlülüğü
Madde 26-Yabancı ülkelerde kurulmuş dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, Bakanlığın izniyle Türkiye’de doğrudan
faaliyette veya işbirliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir, dernek
veya üst kuruluş kurabilir veya kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara
katılabilirler.
Yabancı dernekler, Türkiye’deki faaliyetlerinde
derneklerin tabi olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
Yabancı derneklerin başvurusu
Madde 27-Yabancı dernekler, işbirliği yapma, temsilcilik veya
şube açma, dernek veya üst kuruluş kurma, kurulan dernek veya üst kuruluşlara
katılma ve Türkiye’de doğrudan faaliyette bulunma ile ilgili başvurularını
Bakanlığa (EK-6)’da belirtilen form ve eklerini dört nüsha vererek yaparlar.
Ayrıca, temsilcilik açma başvurularında (EK- 9)’da bulunan örnek statüdeki
bilgileri ihtiva eden temsilcilik ana statüsünün; şube açma başvurularında ise
Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen konuları ihtiva eden tüzüğün de verilmesi
zorunludur.
İşbirliği yapma başvuruları, yabancı dernek adına
ülkemizde işbirliği yapılacak dernek tarafından da gerçekleştirebilir.
Başvurular, Bakanlığa doğrudan yapılabileceği gibi posta aracılığıyla da
yapılabilir.
Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri
çerçevesinde daha önce verilmiş izinlerle ilgili olarak istenen belgelerin
verilmesi gerektiğinde, yeni izin başvurusunda geçerliliğini koruyan belgeler
istenmez.
Yabancı dernek başvurularının incelenmesi ve
izin
Madde 28-Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili
başvuru formu ve ekleri Bakanlıkça incelenir, varsa eksiklikleri tamamlatılır.
Dışişleri Bakanlığının konu ile ilgili görüşü alındıktan
sonra, Bakanlıkça gerekli değerlendirme yapılır ve değerlendirmenin olumlu
olması halinde, iznin türü, kapsamı ve süresi de kararda belirtilir. Temsilcilik
ve şube açma, dernek kurma veya derneklere üye olma, üst kuruluş kurma veya üst
kuruluşlara katılma durumlarında izin süresiz verilir. Başvuru sonuçlandığında,
başvuru sahibine ve form ve ekleri ile birlikte de ilgili valiliğe on gün
içinde bildirilir.
Süreli izinler azami beş yıldır. Ancak, Bakanlık sürenin
yetersiz olması halinde bu süreyi uzatabilir. Süre uzatımı talebi, sürenin
dolmasından en az üç ay önce ve gerekçeli bir yazı ile yapılır. Süre uzatımının
değerlendirilmesi ve sonuç için yukarıda belirtilen usul uygulanır.
Yabancı derneklerin yıllık raporları
Madde 29-Ülkemizde faaliyetlerine izin verilen yabancı dernekler,
her yıl sonu itibariyle yaptıkları harcama gerektiren faaliyetlerle ilgili
yıllık olarak hazırlayacakları (EK- 8)’de belirtilen Türkiye’de Temsilcilik
Açmasına İzin Verilen Yabancı Vakıf, Dernek ve Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşların
Vereceği Faaliyet Bildirimin iki nüshasını merkezlerinin bulunduğu yerin
valiliğine takip eden yılın ilk iki ayı içinde verirler. Bu form ve eklerinin
bir nüshası valiliklerce Bakanlığa gönderilir. Türkiye’de doğrudan uluslararası
faaliyette bulunmalarına izin verilen yabancı dernekler ise belirtilen
nitelikteki formlarını, her yılın ilk iki ayı içinde, eğer faaliyet bir yıldan
az süreli ise faaliyet sonunda, Türkçe olarak Bakanlığa verirler.
Ayrıca, bu dernekler Türkiye’deki her türlü
faaliyetlerine ilişkin yazılı ve görsel yayınların ikişer nüshasını Bakanlığa
gönderirler.
Kar amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanacak
hükümler
Madde 30-Bu
Yönetmelikte yabancı derneklere uygulanan hükümler, yurtdışında kurulu dernek ve
vakıf dışındaki kar amacı gütmeyen kuruluşların ülkemizde yapacakları
faaliyetler için de uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Defterler ve Kayıtlar
Defter tutma esasları
Madde 31-Dernekler işletme hesabı esasına göre defter tutarlar.
Ancak, yıllık brüt gelirleri 2005 yılı için Bir Milyon YTL’yi aşan dernekler takip eden hesap döneminden başlayarak
bilanço esasına göre defter tutarlar.
İşletme hesabı esasına göre defter tutan dernekler,
yukarıda belirtilen hadde bağlı kalmaksızın yönetim kurulu kararı ile bilanço
esasına göre defter tutabilirler.
Bilanço esasına geçen dernekler, üst üste iki hesap
döneminde yukarıda belirtilen haddin altına düşerlerse, takip eden yıldan
itibaren işletme hesabı esasına dönebilirler.
Ticari işletmesi bulunan dernekler, ticari işletmeleri
için, ayrıca Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre defter tutarlar.
Tutulacak defterler
Madde 32-Dernekler aşağıda yazılı defterleri tutarlar.
a) İşletme hesabı esasında tutulacak defterler ve
uyulacak esaslar aşağıdaki gibidir:
1) Karar Defteri: Yönetim kurulu kararları tarih ve
numara sırasıyla bu deftere yazılır ve kararların altı toplantıya katılan
üyelerce imzalanır.
2) Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin
kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir. Üyelerin
ödedikleri giriş ve yıllık aidat miktarları bu deftere işlenebilir.
3) Evrak Kayıt Defteri: Gelen ve giden evraklar,
tarih ve sıra numarası ile bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın asılları ve
giden evrakın kopyaları dosyalanır. Elektronik posta yoluyla gelen veya giden
evraklar çıktısı alınmak suretiyle saklanır.
4) Demirbaş Defteri: Derneğe ait demirbaşların edinme
tarihi ve şekli ile kullanıldıkları veya verildikleri yerler ve kullanım
sürelerini dolduranların kayıttan düşürülmesi bu deftere işlenir.
5) İşletme Hesabı Defteri: Dernek adına alınan
gelirler ve yapılan giderler açık ve düzenli olarak bu deftere
işlenir.
6) Alındı Belgesi Kayıt Defteri (EK- 10): Alındı
belgelerinin seri ve sıra numaraları, bu belgeleri alan ve iade edelerin adı,
soyadı ve imzaları ile aldıkları ve iade ettikleri tarihler bu deftere işlenir.
b) Bilanço esasında tutulacak defterler ve uyulacak
esaslar aşağıdaki gibidir:
1) (a) bendinin 1, 2, 3 ve 6 ncı alt bentlerinde kayıtlı defterleri bilanço esasında
defter tutan dernekler de tutarlar.
2) Yevmiye Defteri, Büyük Defter ve Envanter Defteri:
Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu Kanununun
Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe Sistemi
Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan ve derneklerce tutulması zorunlu olan
defterlerin dernekler biriminden veya noterden onaylı olması zorunludur.
Kayıt usulü
Madde 33-Bu
Yönetmeliğe göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe olması zorunludur.
Defterler mürekkepli kalemle yazılır.
Defterler bilgisayar ortamında da tutulabilir. Ancak
form veya sürekli form şeklinde tutulacak defterler, kullanılmaya başlanmadan
önce her bir sayfasına numara verilerek ve onaylatılarak kullanılabilir. Onaylı
sayfalar kullanıldıktan sonra defter haline getirilerek muhafaza edilir.
Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak
muhasebe kurallarına göre düzeltilebilir. Diğer defter ve kayıtlara rakam ve
yazılar yanlış yazıldığı takdirde düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı
okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan tarafına veya ilgili bulunduğu hesaba
doğrusu yazılmak suretiyle yapılabilir. Yanlış rakam ve yazının çizilmesi
halinde, bu rakam ve yazıyı çizen tarafından paraflanır.
Defterlere geçirilen bir kayıt; kazımak, çizmek veya
silmek suretiyle okunamaz hale getirilemez.
Karar defterinin sayfa sonunda imza için bırakılan
bölümü hariç defterlerin satırları, çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz.
Ciltli defterlerde, defter sayfaları ciltten koparılamaz. Tasdikli form veya
sürekli form yapraklarının sırası bozulamaz ve bunlar yırtılamaz.
Derneklere ait belgeler, kaydedildikleri defterdeki
kayıt sırasına uygun olarak numaralandırılır ve dosyalanarak saklanır.
Kayıt zamanı
Madde 34-İşlemler, defterlere günlük olarak kaydedilir. Ancak,
gelir ve gider kayıtları;
a) İşlemlerin, işin hacmine ve gereklerine uygun
olarak muhasebe düzeni ve güvenliğini bozmayacak bir süre içinde kaydedilmesi
şarttır. Bu gibi kayıtlar on günden fazla geciktirilmez.
b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri ve
bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan belgelere dayanarak tutan
derneklerde, işlemlerin bunlara kaydedilmesi, deftere işlenmesi hükmündedir.
Ancak bu kayıtlar, işlemlerin esas defterlere kırkbeş
günden daha geç intikal ettirilmesine imkan vermez. Dernek defterlerinin denetim
amacıyla istenmesi halinde, kırkbeş günlük sürenin
dolması beklenmeden kayıtların işlenmesi zorunludur.
Hesap dönemi
Madde 35-Derneklerde hesap dönemi bir takvim yılıdır. Hesap
dönemi 1 ocakta başlar ve 31 aralıkta sona erer. Yeni kurulan derneklerde hesap
dönemi kuruluş tarihinde başlar ve 31 aralıkta sona erer.
Defterlerin tasdiki
Madde 36-Bu
Yönetmelikte yazılı defterleri kullanacak dernekler, bunları kullanmaya
başlamadan önce il dernekler müdürlüğüne veya notere tasdik ettirirler. Bu
defterlerin kullanılmasına sayfaları bitene kadar devam edilir ve defterlerin
ara tasdiki yapılmaz. Ancak, bilanço esasına göre tutulan defterler ile form
veya sürekli form yapraklı defterlerin, kullanılacağı yıldan önce gelen son
ayda, her yıl yeniden tasdik ettirilmesi zorunludur.
Derneğin adı, kütük numarası, yerleşim yeri, defterin
türü, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, tasdik tarihi, tasdik numarası,
tasdiki yapan makamın resmi mühür ve imzasını içeren tasdik şerhleri defterin
ilk sayfasına yazılır veya (EK- 11)’de belirtilen Tasdik Şerhi Formu doldurulup
defterin ilk sayfasına yapıştırılarak köşeleri tasdiki yapan makam tarafından
mühürlenir. Defterin son sayfası, defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, tasdik
tarihi ve numarası belirtilerek tasdik makamı tarafından mühürlenir ve
imzalanır.
Defterlerin her sayfası sıra numarasıyla teselsül edip
etmediği kontrol edilerek mühürlenir.
Tasdik defteri
Madde 37-İl
dernekler müdürlüğü, tasdikini yaptığı defterleri Tasdik Defterine (EK- 12)
kaydeder. Bu defter kullanılmaya başlanılmadan önce, sayfalarının sıra
numarasıyla teselsül ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret
olduğu ile onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır.
Bu defter, ayrıca bilgisayar ortamında da tutulur.
Gelir ve gider belgeleri
Madde 38-Dernek
gelirleri alındı belgesi ile tahsil edilir. Dernek gelirlerinin bankalar
aracılığı ile tahsili halinde banka tarafından düzenlenen dekont veya hesap
özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.
Dernek giderleri ise fatura, perakende satış fişi,
serbest meslek makbuzu gibi harcama belgeleri ile yapılır. Ancak dernekler,
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında bulunan ödemeleri için Vergi
Usul Kanunu hükümlerine göre gider pusulası, bu kapsamda da bulunmayan ödemeleri
için Gider Makbuzu (EK- 13) düzenlerler.
Dernekler tarafından kişi, kurum veya kuruluşlara
yapılacak bedelsiz mal ve hizmet teslimleri Ayni Yardım Teslim Belgesi (EK- 14)
ile yapılır. Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından derneklere yapılacak
bedelsiz mal ve hizmet teslimleri ise Ayni Bağış Alındı Belgesi (EK- 15) ile
kabul edilir.
Bu belgeler; EK- 13, EK- 14 ve EK- 15’de gösterilen
biçim ve ebatta, müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan, kendinden karbonlu
elli asıl ve elli koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik
sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılacak form veya sürekli form
şeklinde, dernekler tarafından bastırılır. Form veya sürekli form şeklinde
bastırılacak belgelerin, belirtilen nitelikte olması zorunludur.
Saklama süresi
Madde 39-Defterler hariç olmak üzere, dernekler tarafından
kullanılan alındı belgeleri, harcama belgeleri ve diğer belgeler özel kanunlarda
belirtilen süreler saklı kalmak üzere, kaydedildikleri defterlerdeki sayı ve
tarih düzenine uygun olarak 5 yıl süreyle saklanır.
İşletme hesabı tablosu
Madde 40-İşletme hesabı esasına göre kayıt tutan dernekler yıl
sonlarında (31 aralık) (EK- 16)’da gösterilen biçimde “İşletme Hesabı Tablosu”
düzenlerler.
Bilanço esasına göre raporlama
Madde 41-Bilanço esasına göre defter tutan derneklerin yıl
sonlarında (31 aralık), Maliye Bakanlığınca yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama
Genel Tebliğlerini esas alarak bilanço ve gelir tablosunu düzenlemeleri
yeterlidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gelir ve Gider Usulü
Alındı belgelerinin biçimi
Madde 42-Dernek
gelirlerinin tahsilinde kullanılacak Alındı Belgeleri (EK- 17)’de gösterilen
biçim ve ebatta yönetim kurulu kararıyla bastırılır. Alındı belgeleri,
müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan kendinden karbonlu elli asıl ve elli
koçan yaprağından meydana gelen ciltler veya elektronik sistemler ve yazı
makineleri aracılığıyla yazdırılan form veya sürekli kayıt formu şeklinde tertip
edilir. Form veya sürekli form şeklinde bastırılacak alındı belgelerinin,
belirtilen nitelikte olması zorunludur. Alındı belgesi ciltlerinin koçan kısmı
iki suret olarak bastırılabilir. Ancak, koçan yaprağının bir suretinin cilt
koçanında, diğerinin ise muhasebe evrakları arasında düzenli olarak saklanması
zorunludur.
Alındı belgelerinin bastırılması ve kontrolü
Madde 43- Bastırılan alındı belgelerinin seri ve sıra numaraları
ile diğer baskı işlerinde kusur bulunup bulunmadığı, sayman üyece kontrol
edilir. Kontrolde hatalı olduğu ortaya çıkan cilt veya formlar geri verilerek
aynı miktarda yenisi bastırılır. Alındı belgeleri, matbaadan sayman üye
tarafından bir tutanak ile teslim alınır.
Bastırılan alındı belgesi ciltleri veya elektronik
sistemler ve yazı makineleri aracılığıyla yazdırılması için bastırılan formların
adedi ile seri ve sıra numaralarının, onbeş gün içinde
basımevleri tarafından mülki idare amirliğine bildirilmesi zorunludur.
Dernekler birimleri; basımevleri tarafından bildirilen
alındı belgeleri ile ilgili bilgileri kontrol eder ve ilgili dernek ve
basımevinin adını, alındı belgesi ciltlerinin adedini, başlangıç ve bitiş
numaraları ile seri numaralarını Alındı Belgesi Ciltleri Takip Defterinin (EK-
18) bir satırına kaydeder.
Form veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı
belgeleri de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını
ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre
kaydedilir.
Alındı Belgesi Takip Defteri kullanılmaya başlanılmadan
önce, sayfalarının sıra numarasıyla teselsül ettiğine bakılarak, bu sayfalar
teker teker il dernekler müdürlüğünün mühürü ile mühürlenir ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret
olduğu ile onay tarihi belirtilerek, il dernekler müdürü tarafından imzalanır.
Bu defter, ayrıca bilgisayar ortamında da tutulur.
Alındı belgelerinin deftere kaydı
Madde 44- Dernek saymanınca teslim alınan alındı belgeleri Alındı
Belgesi Kayıt Defterine kaydedilir. Alındı belgelerinin, eski ve yeni saymanlar
arasında tutanakla devir teslimi yapılır.
Alındı belgesi ciltlerinin bastırıldıktan sonra tamamı,
numarası en küçük olan alındı belgesi cildinden başlamak üzere defterin yalnızca
başlangıç, bitiş ve serisi sütunları doldurularak, her bir satırda bir alındı
belgesi cildi gösterilecek şekilde alt alta yazılmak suretiyle kaydedilir.
Defterin diğer sütunları, alındı belgesi ciltlerinin gelir tahsil edecek
kişilere teslim edilmesi veya teslim edilen alındı belgesi cildinin iade
edilmesi sırasında doldurulur.
Tamamı kullanılmadığı halde herhangi bir nedenle iade
edilen alındı belgelerinin kullanılmayan yaprakları tespit edilerek sayman ve
iade eden kişi tarafından tutanak altına alınır. Bu şekilde iade edilen alındı
belgesi ciltleri, gelir tahsil edecek başka bir kişiye verilebilir veya
yaprakları üzerine büyük harflerle ve görünebilecek şekilde iptal yazılarak bir
daha kullanılmaz.
Form veya sürekli form şeklinde bastırılan alındı
belgeleri de başlangıç ve bitiş numaraları elli asıl ve elli koçan yaprağını
ihtiva edecek şekilde gruplandırılarak yukarıda belirtilen usule göre kaydedilir
ve kullanılır.
Alındı belgelerinden kaybolan veya çalınanlar bir
tutanak ile tespit edilir ve en kısa sürede dernekler birimlerine bildirilir.
Gerekli işlemlerin yapılması için durum, dernekler birimleri tarafından
Cumhuriyet başsavcılıklarına intikal ettirilir.
Alındı belgelerinin kullanımı
Madde 45-Alındı
belgeleri, gelir tahsil etme görev ve yetkisine sahip bulunanlara, sayman
üyelerce imza karşılığı verilir ve kullanıldıktan sonra imza karşılığı geri
alınır. Bu işlemler Alındı Belgesi Kayıt Defterinde gösterilir.
Alındı belgeleri, sabit boyalı sert veya sivri uçlu
tükenmez kalemle okunaklı bir biçimde silintisiz ve kazıntısız olarak
doldurulur. Ödemede bulunana asıl yaprak koparılarak verilir, koçan kısmı ciltte
bırakılır. Düzenleme sırasında hata yapılırsa, hatalı belge yaprağı ödemede
bulunana verilmez. Asıl ve koçan yaprakların üzerine “İPTAL” ibaresi yazılıp her
ikisi koparılmadan ciltte bırakılır.
Form şeklinde bastırılan alındı belgeleri, elektronik
sistemler aracılığıyla doldurulduktan sonra aslı ödemede bulunana verilir;
sureti dosyasında muhafaza edilir.
Yetki belgesi
Madde 46- Dernek adına gelir tahsil edecek kişi veya kişiler,
yetki süresi de belirtilmek suretiyle, yönetim kurulu kararı ile tespit edilir.
Gelir tahsil edecek kişilerin açık kimliği, imzası ve fotoğraflarını ihtiva eden
Yetki Belgesi (EK- 19) dernek tarafından üç nüsha olarak düzenlenerek, dernek
yönetim kurulu başkanınca onaylanır. Yetki belgelerinin birer sureti dernekler
birimlerine verilir.
Dernek adına gelir tahsil edecek kişiler, ancak adlarına
düzenlenen yetki belgelerinin bir suretinin dernekler birimine verilmesinden
itibaren gelir tahsil etmeye başlayabilirler. Dernekler birimlerince kendilerine
verilen her bir yetki belgesi için otomatik sıra numarası verilir.
Yetki belgelerinin süresi, yönetim kurullarının görev
süresi ile sınırlıdır. Yeni seçilen yönetim kurullarının, yetki belgelerini
birinci fıkra esaslarına göre yenilemesi zorunludur. Yetki belgesinin süresinin
bitmesi veya adına yetki belgesi düzenlenen kişinin görevinden ayrılması, ölümü,
işine veya görevine son verilmesi, derneğin kendiliğinden dağıldığının tespit
edilmesi veya fesih edilmesi gibi hallerde, verilmiş olan yetki belgelerinin
dernek yönetim kuruluna bir hafta içinde teslimi zorunludur. Ayrıca, gelir
toplama yetkisi yönetim kurulu kararı ile her zaman iptal edilebilir. Yetki
belgesi ile ilgili değişiklikler yönetim kurulu başkanınca, onbeş gün içerisinde dernekler birimine bildirilir.
Gelirlerin teslim edilmesi
Madde 47-Dernek
adına gelir tahsil etmekle yetkili olan kişiler, tahsil ettikleri paraları otuz
gün içerisinde dernek saymanına teslim ederler veya derneğin banka hesabına
yatırırlar. Ancak, tahsilatı 2005 yılı için 1000.- YTL’yi geçenler, 30 otuz günlük süreyi beklemeksizin tahsil
ettikleri parayı en geç iki iş günü içinde dernek saymanına teslim ederler veya
derneğin banka hesabına yatırırlar.
Dernek kasasında bulundurulabilecek para miktarı,
ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kamu Yararına Çalışan Derneklerden
Sayılma
Kamu yararına çalışan dernek sayılma
Madde 48-Kamu
yararına çalışan dernekler, Maliye Bakanlığının ve varsa ilgili bakanlıkların
görüşü üzerine, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit
edilir.
Kamu yararı için aranacak şartlar
Madde 49-Kamu
yararına çalışan derneklerden sayılmak için derneğin;
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Son bir yıl içindeki, 2005 yılı için belirlenen tutar
olan 50.000.-YTL’sını geçen alım ve satım işlemlerinin
rekabet koşullarına uygun yapılması,
c) Amacı ve gerçekleştirdiği faaliyetlerin, üyelerinin
dışında yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik
çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte
olması,
d) Yıl içinde elde ettiği gelirin en az yarısının bu
amaçla harcanması,
e) Sahip olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin
tüzüğünde belirtilen amacı gerçekleştirecek düzeyde olması gerekir.
Bu durum, Bakanlık dernekler denetçileri tarafından
düzenlenen rapor ile tespit ettirilebilir. Bu nitelikleri taşımadığı tespit
edilen dernekler, kamu yararı kararı için, bu tespitin yapıldığı tarihten
itibaren üç yıl geçmeden önce yeniden başvuramaz.
Başvuru ve istenen belgeler
Madde 50- Kamu
yararına çalışan derneklerden sayılmak isteyen dernekler, aşağıda belirtilen
ekleri ile birlikte başvurularını dörder suret olarak mülki idare amirliğine
yaparlar.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek
tüzüğü,
b) Dernek üyelerinin sayısının belirtildiği
yazı,
c) Derneğin şubelerinin sayısı ve yerinin
belirtildiği yazı,
d) Derneğin kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı
hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkındaki raporu,
e) Son yıla ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu
veya işletme hesabı tablosu,
f) Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının
listesi,
g) Kamu yararına çalışan derneklerden sayılması için
yönetim kurulunun aldığı karar örneği.
Başvurunun değerlendirilmesi
Madde 51- Başvurularda alınan belgelerin üçer adedi oluşturulan
valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa gönderilir. Valilik
görüşünde derneğin amacının ve faaliyetlerinin topluma yararlı sonuçlar verecek
nitelikte ve ölçüde olup olmadığı ve kamu yararına çalışan derneklerden sayılıp
sayılamayacağı açıkça belirtilir.
İlgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının da görüşü
alındıktan sonra, Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile dernek, kamu
yararına çalışan derneklerden sayılır.
Kamu yararına çalışan derneklerden sayılmaya ilişkin
karar Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru
sahiplerine bilgi verilir. Başvurusu reddedilenler buna ilişkin gerekçe ile
birlikte ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından başvuru sahiplerine
bilgi verilir.
Kamu yararına çalışan dernek statüsünün
kaybedilmesi
Madde 52-Kamu
yararına çalışan derneklerin, denetimler sonunda bu niteliklerini kaybettiği
anlaşılırsa; Maliye Bakanlığının ve varsa ilgili bakanlıkların görüşü alınarak,
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla haklarında alınan kamu yararına
çalışan derneklerden sayılma kararı iptal edilir. Sonuç, Bakanlıkça ilgili
valiliğe bildirilir ve valilik tarafından da ilgili derneğe bilgi verilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İzinle Kullanılacak
Kelimeler
İzin alma
Madde 53-Dernek
adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri
ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili
bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile
kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar
aranır:
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği
faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin
topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte olması,
c) Aynı amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip
olması,
d) Bu konuda genel kurulunda karar almış
olması.
Başvuru
Madde 54-İzin
için başvuracak dernekler, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte
başvurularını üçer suret olarak mülki idare amirliğine yaparlar.
a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek
tüzüğü,
b) Dernek üye listesi,
c) Derneğin faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve
gelecekte yapılması düşünülen işler hakkında rapor,
d) İzne tabi kelimelerin kullanılması için genel
kurulun aldığı karar örneği.
İzin
Madde 55-İlgili
valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı yaptıktan sonra, valilik görüşünü de
belirterek evrakın iki nüshasını bir ay içinde Bakanlığa gönderir.
Bakanlık, gerekli incelemeyi yaparak, gerektiğinde
ilgili bakanlıkların da görüşünü aldıktan sonra başvuruyu karara bağlar. Sonuç,
Bakanlıkça ilgili valiliğe bildirilir ve valilik tarafından da ilgili derneğe
bilgi verilir.
ONUNCU BÖLÜM
Lokaller
Lokal
Madde 56-Lokal,
dernek üyelerinin soysal ihtiyaçlarını karşılamak üzere mülki idare amirinin
izniyle açılan tesistir. Dernekler, başka bir dernek, gerçek veya tüzel kişi ile
ortaklaşa lokal açmaz. Federasyon ve konfederasyonlar hariç, lokal açabilmesi
için derneğin en az bir yıldan beri faaliyette bulunması şarttır. Çocuk
dernekleri lokal açamaz.
Lokal açılamayacak yerler
Madde 57-Aşağıda belirtilen yerlerde lokal açılmasına izin
verilmez:
a) Silah fabrika ve imalathaneleri, patlayıcı, parlayıcı
ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve depolanan
yerler ile gaz dolum tesislerinde,
b) Her türlü mabetlerde,
c) Okul öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel
okul binaları ile özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim
kurumlarına yüz metreden yakın mesafe içinde,
d) İlk ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs,
dershane ve bu öğrencilerin kaldığı öğrenci yurtlarının bulunduğu
binalarda,
e) İtfaiye, ambulans gibi müdahale ve yardım
hizmetlerinin kolaylıkla ulaşamayacağı yerlerde,
e) Binaların ortak kullanılan bağımsız
bölümlerinde,
g) Genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden
sakıncalı olan yerlerde,
h) Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava
ve her çeşit taşıma araçlarında.
Derneğin yerleşim yerinin bulunduğu binada dernek lokali
açılabilir. Ancak, dernek lokali olarak açılan yerin iç kapı girişinin diğer
bağımsız bölüm veya oda ve benzeri gibi bölümlerden ayrı olması ve bunlara
açılan kapılarının bulunmaması zorunludur.
Başvuru
Madde 58-İl
merkezlerinde açılacak lokaller için valiliğe, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçeler dahil
olmak üzere diğer ilçelerde açılacak lokaller için kaymakamlığa bir dilekçe ile
başvurulur. Başvurulara aşağıda belirtilen belgeler eklenir.
a) Lokal açılması konusunda alınmış yönetim kurulu
kararının örneği,
b) Lokal olarak açılacak yerin tapu senedi örneği,
kiralık ise kira kontratının örneği,
c) Ana gayrimenkulun tapu kayıtlarında mesken olarak
görünen yerler için kat maliklerinin oy birliği ile aldıkları kararın örneği,
mesken ve işyerinin birlikte yer aldığı binalarda mesken sahiplerinin tamamının
onayı ve işyeri sahiplerinin oy çokluğu ile aldıkları kararın örneği, iş
hanlarında ise yönetim kurulu kararı örneği,
d) Derneklerin; belediye ve mücavir alanlar içinde
açacakları lokaller için yapı kullanma (iskan) izin belgesi, bu belgenin
bulunmadığı durumlarda ise ilgili belediyeden alınacak söz konusu yerin lokal
olarak kullanılmasında sakınca olmadığına dair belge; bu alanlar dışındaki
lokaller için bayındırlık ve iskan müdürlüklerinden alınacak lokal olarak
kullanılmasında sakınca olmadığına dair belge.
Belgeleri eksik olan veya mevzuata uygun olmayan
başvurular değerlendirmeye alınmaz ve eksikliklerin tamamlanması için otuz
günlük ek süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmaması halinde
başvuru işlemden kaldırılır.
Lokal olarak açılan yerin yerleşim yerinin
değiştirilmesi halinde yukarıda sayılan işlemler tekrar edilir.
İzin
Madde 59-İl
merkezlerinde açılacak lokallerin iş ve işlemleri il dernekler müdürlüklerince,
diğer ilçelerde açılacak lokallerin iş ve işlemleri ilçe dernekler büro
şefliklerince yürütülür. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde
ise bu görevler, kaymakamlık yazı işleri müdürlüklerince yerine getirilir. Lokal
olarak açılacak yerin ve bulunduğu binanın fenni ve yangın güvenliği ile toplum
sağlığı ve çevre bakımından belediyece, genel güvenlik ve asayişin korunması
yönünden kolluk kuvvetlerince incelenmesi istenir. Gerek görülen hallerde,
ayrıca ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan inceleme yapılması istenebilir.
Başvuru belgeleri ve inceleme sonuçları olumlu olan
derneklere, mülki idare amirince lokal açma ve işletme izni verilir. Lokal açma
ve işletme belgesinde çalışma şartları belirtir. İki nüsha olarak düzenlenen
Lokal Açma ve İşletme İzin Belgesinin (EK- 20) bir örneği ilgili derneğe
verilir; diğer örneği derneğin il dernekler müdürlüğündeki dosyasında saklanır.
Lokalin hangi derneğe ait olduğunun belirtildiği en az
50x75 cm ebadında “……..Derneği Lokali” ibaresinin yazılı olduğu levha ile en az
20x30 cm ebadında “Üye olmayan giremez” ibaresinin yazılı olduğu levhanın,
dışarıdan ilk bakışta görülebilecek bir yere asılması zorunludur.
Lokal açma ve işletme belgesi düzenlendikten sonra onbeş gün içinde dernekler birimlerince; kolluk amirliği,
belediye, alkollü içki kullanılmasına izin verilenler için tekel idaresi, çevre
müdürlükleri ile derneğin bağlı bulunduğu vergi dairesine lokalin açıldığı
bildirilir. Kolluk kuvvetleri bu bilgilere istinaden izinsiz açılan lokalleri
men eder.
Sorumlu müdür
Madde 60-Her
dernek lokaline, yönetim kurulu kararıyla sorumlu bir müdür tayin edilerek mülki
idare amirine bildirilir. Sorumlu müdür, dernek lokalinin mevzuata ve ruhsata
uygun olarak işletilmesinden sorumludur. Sorumlu müdür değişikliği, onbeş gün içinde mülki idare amirliğine bildirilir.
Lokal müdürü yönetim kurulu kararıyla ücretli veya fahri
olarak görevlendirilir. Bunların dernek üyesi olması şart değildir. Lokalin
işletmesi, dernek tarafından görevlendirilen bir lokal müdürünün sorumluluğunda
müstecire de yaptırılabilir.
Alkollü içki kullanılması
Madde 61- Dernek lokallerinde alkollü içki kullanılması mülki
idare amirinin iznine bağlıdır. Ancak, alkollü içki izni verilebilmesi için
dernek lokalinin içkili yer bölgesi içinde bulunması ve içki satış belgesi
alınması zorunludur.
Gençlik, spor veya gençlik ve spor kulüplerinin sosyal
amaçlı tesisleri ile lokallerinde alkollü içki kullanılmasına izin
verilmez.
Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde içki
servisi, ancak izin verilen lokal içinde yapılabilir. Lokalin etrafında, yol
kenarlarında veya yaya kaldırımlarında masa konularak veya ayakta içki servisi
yapılamaz.
Lokallerde çalışacak kişiler
Madde 62-Alkollü içki kullanılmasına izin verilen lokallerde 18
yaşından küçükler çalıştırılamaz. Lokallerde çalışanlar için dernek yönetim
kurulu başkanının imzasını taşıyan bir kimlik belgesi düzenlenir. Çalışanlar
lokalde bulundukları sürece bu kimliği ilk bakışta görülebilecek şekilde
üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokal yönergesi
Madde 63-Dernek
lokalleri, yönetim kurullarınca bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere
uygun olarak hazırlanan yönergeye göre işletilir. Lokal yönergesinde aşağıda
gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur.
a) Lokalin çalışma şartları,
b) Lokal müdürünün görev ve yetkileri,
c) Dernek lokalinde yapılacak faaliyetler ve verilecek
hizmetler,
d) Dernek üyelerinin ve misafirlerin lokalden yararlanma
şekilleri,
e) Lokalde alkollü içki kullanılıp kullanılmayacağı,
kullanılacaksa şart ve şekilleri,
f) Lokalin konferans, seminer, yemek, nişan, düğün ve
benzeri toplantılar için dernek üyelerine tahsis edilme şekil ve şartları.
Lokalden yararlanma
Madde 64-Lokalden yararlanacak üyelere, dernek üyeliğine kabul
kararının tarih ve sayısı ile dernek başkanının imzası bulunan lokal kimlik
kartı verilir. Üyeler lokalde bulundukları sürece bu kimliği üzerlerinde taşımak
ve denetimler sırasında bu kartı göstermek zorundadırlar.
Lokale o derneğin üyesi olmayanlar giremez. Ancak,
üyelerin beraberindeki misafirleri lokallere kabul edilebilir. Misafirler
lokalde bulundukları sürece, misafir kartlarını ilk bakışta görülecek şekilde
üzerlerinde taşımak zorundadırlar.
Lokallerin denetimi
Madde 65-Mülki
idare amiri, dernek lokallerinin, açma ve işletme belgesinde belirtilen şartlara
göre işletilip işletilmediğini denetletebilir. Lokallerin denetimi, dernekler
birimleri ve kolluk kuvvetlerince birlikte yapılır. Lokal denetiminde önceden
bildirimde bulunma ve denetimin mesai saatleri içinde yapılması şartı
aranmaz.
Faaliyetten geçici olarak men etme
Madde 66- Kumar oynatıldığı, izinsiz içki kullanıldığı, umuma
açık yer durumuna geldiği veya lokal yönergesine aykırı hareket edildiği tespit
edilen lokaller, mülki idare amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men
edilir.
Yukarıdaki fıkrada yazılı fiiller sebebiyle üç defa
faaliyetten men edilen lokallerin izin belgeleri, mülki idare amirince iptal
edilir.
Lokal açma ve çalışma izninin
iptali
Madde 67- Yapılan denetimler neticesinde, uyuşturucu madde imal
edildiği, satıldığı, kullanıldığı veya bulundurulduğu; 6136 sayılı Kanuna aykırı
silah bulundurulduğu veya satıldığı; genel güvenliğe ve genel ahlaka aykırı
faaliyetlerde bulunulduğu tespit edilenlerin lokal açma ve işletme izin
belgeleri mülki idare amirince iptal edilir.
Ayrıca, konusu suç teşkil eden fiillerin işlenmesi
durumunda, soruşturma evrakı derhal Cumhuriyet Başsavcılığına
gönderilir.
Faaliyetten men kararının uygulanması
Madde 68-Faaliyetten men kararı aşağıdaki esaslar çerçevesinde
yerine getirilir.
a) Karar, dernek yönetim kuruluna ve lokal müdürüne
tebliğ edilir kararın uygulanması için iki günden fazla olmamak üzere süre
verilir. Tebliğde dernek yönetim kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim
kurulu üyesi ile lokal müdürünün, mühürlemenin yapılacağı sırada hazır
bulundurulması gerektiği de belirtilir.
b) Lokalin kapalı olduğu süre içinde bozulabilecek
mallar ile kişilerin özel eşyalarının çıkarılmasına izin verilir.
c) Lokalin pencereleri ve diğer kapıları kapatılır ve
lokalin giriş kapıları mühürlenir.
d) Kararın uygulanmasına ilişkin düzenlenecek tutanakta,
faaliyetten men kararının tarihi, sebebi ve süresi ile kapatma işlemenin tarih
ve saati belirtilir ve hazır bulunanlar tarafından imzalanır. Hazır bulunanların
imzadan kaçınması halinde bu durum tutanakta belirtilir.
Sürenin dolmasını müteakip faaliyetten men
edilen lokalin tekrar açılmasında da açılış tarihi ve saati yazılarak, açma ve
teslim tutanağı, dernek yönetim kurulu başkanı veya görevlendirilecek yönetim
kurulu üyesi ile lokal müdürü tarafından imzalanır.
Süresinden önce açılma
Madde 69- Faaliyetten men işlemine karşı açılan davanın idare
aleyhine sonuçlanması halinde; lokal bir tutanakla açılır. Mülki idare amirleri
faaliyetten geçici olarak men ettikleri lokalleri mahkeme kararları dışında,
süresinden önce açamazlar. Geçici olarak faaliyetten men edildiği halde
süresinden önce açılan lokallerin açma ve işletme izinleri mülki idare amirince
iptal edilir.
İzinsiz açılan lokaller
Madde 70- İzinsiz olarak açılan veya izni iptal edildiği halde
işletilen veya geçici olarak faaliyetten men edildiği halde süresinden önce
açılan lokaller kolluk kuvvetlerince kapatılır.
Uzaklığın ölçülmesi
Madde 71-Okul
öncesi eğitim, ilk ve orta öğretim resmi ve özel okul binaları ile özel eğitime
muhtaç bireylerin devam ettikleri kurumlar ile lokal açılmasına izin verilen
yerlerin aralarındaki uzaklığın ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe
kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda ise en
yakını esas alınır.
Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar
üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa
mesafe dikkate alınır. Bu tespitleri yapmaya dernekler birimleri
yetkilidir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Sandık
Sandık kurma şartları
Madde 72-Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz
veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek,
giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli
kredi ihtiyaçlarını sandık kurarak karşılayabilirler.
Derneklerin sandık kurabilmesi için;
a) Dernek tüzüğünde sandık kurulacağına dair açık
hüküm bulunması,
b) Dernek genel kurulunca sandık kurulması için karar
alınmış olması
gerekir.
Sandık üyeliği
Madde 73-Dernekler tarafından kurulan sandıklara, ilgili derneğin
merkez ve şubelerine kayıtlı üyeler dışında üye kabul edilmez. Sandıklara üye
olmak isteğe bağlıdır.
Sandık üyeliğine kabul, sandık yönetim kurulu kararı ile
olur.
Sandık yönergesi
Madde 74-Her
sandığın, dernek yönetim kurulunca hazırlanıp genel kurulca kabul edilen bir
sandık yönergesi bulunur. Bu yönetmelikte aşağıdaki hususların belirtilmesi
zorunludur.
a) Sandığın adı,
b) Sandığın çalışma konuları,
c) Üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın
şartları,
d) Sandık genel kurulunun kuruluş şekli, toplanma
zamanı, görev ve yetkileri,
e) Sandık yönetim kurulunun asıl ve yedek üye sayısı,
nasıl seçileceği, görev ve yetkileri,
f) Sandık denetim kurulunun asıl ve yedek üye
sayısı, nasıl seçileceği, görev ve yetkileri,
g) Üyelerden alınacak giriş aidatı ile üyelik
aidatının belirlenme ve tahsilat şekli,
h) Sandıkça oluşturulacak fonlar, bu fonlara katılma
şartları, fonlardan yararlanma esasları, fonlardan yapılacak yardımların miktarı
ve oranları,
ı) Üyelerin sandıktan çıkması veya çıkarılmasının
şartları,
j) Fonlarda biriken para ve hakların tasfiyesi ve
geri verilmesi esas ve usulleri,
k) Fonlarda biriken paraların değerlendirilme esas ve
usulleri, işletilecek paralardan elde edilecek faiz, kâr, temettü ve diğer
değerlerin, kullanımına dair esaslar,
l) Mikrokredi ve diğer
borç para verme esas ve usulleri,
m) Sandığın dağıtılmasına karar verilmesi durumunda,
mal varlığının tasfiye esasları.
Mikrokredi ve diğer borç para alacaklardan istenecek hizmet bedeli
veya faiz oranları yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
Sandığın faaliyete geçmesi
Madde 75-Dernek
genel kurulunca kabul edilen sandık yönergesinin yönetim kurulu üyelerince her
sayfası imzalanmış bir sureti, genel kurul toplantısını izleyen otuz gün içinde
dernek başkanı tarafından mülki idare amirliğine verilir.
Sandık yönergesinin mülki idare amirliğine
bildirilmesinden itibaren altı ay içinde sandık genel kurulunun toplanması ve
sandık organlarının oluşturulması zorunludur. Sandık organlarının
oluşturulmasına kadar, sandık işlemlerini yürütmeye dernek yönetim kurulu
yetkilidir. Sandığın ilk genel kurulu, dernek yönetim kurulunun çağrısı üzerine
toplanır.
Sandık organları
Madde 76- Her sandıkta;
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu,
oluşturulması zorunludur.
Sandık yönetim ve denetim kurullarının asıl ve yedek üye
sayısı üçten az olamaz. Sandık yönetim ve denetim kurulları sandık üyeleri
arasından seçilir.
Sandık genel kurulu
Madde 77-Sandık
genel kurulu, genel kurula katılma hakkı bulunan sandık üyelerinden oluşur. Üye
sayısının çok olması veya üyelerin farklı yerleşim yerlerinde bulunması halinde
genel kurulda nasıl temsil edilecekleri, sandık yönetmeliğinde düzenlenir. Genel
kurulun toplantıya çağrılması, toplantı gündemi ve yeri, toplantı ve karar yeter
sayısı ve kararların üyelere duyurulması konularında, sandığın bağlı bulunduğu
dernek tüzüğünün bu konuları düzenleyen hükümleri uygulanır.
Sandıkların yasal durumu
Madde 78-Sandıklar, derneklerin bir yan kuruluşudur; Bunların
tüzel kişilikleri yoktur.
Sandık yönetim kurulu, dernek yönetim kurulunca
verilecek yetkiye dayanarak, sandıkla ilgili konularda mahkemeler ve idare
makamlarında sandığı temsil edebilir, sandığa izafeten her türlü hukuki
tasarrufta bulunabilir.
Sandığın malları
Madde 79-Sandığın bütün mal ve hakları dernek malı sayılır.
Taşınmazlar dernek adına tescil edilir, kullanma hakkı sandığa
devredilir.
Bu mallara karşı işlenen suçlar, dernek mallarına karşı
işlenmiş sayılır ve sandık mallarına karşı suç işleyenler dernek malına karşı
suç işleyenler gibi cezalandırılır.
Sandıkların denetimi
Madde 80- Sandığın bağlı olduğu derneğin genel kurulu, yönetim
kurulu veya denetim kurulu, sandığın denetimini her zaman yapabilir. Dernek ve
sandık denetim kurulları en az yılda bir kez olmak üzere sandık hesap ve
faaliyetlerinin denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Denetim
sonuçları bir rapor halinde sandık genel kurulu ve toplandığında dernek genel
kuruluna sunulur.
Sandıkların yönetim yerleri, satış yerleri, defterleri,
hesap ve işlemleri Bakanlık veya yetkili mülki idare amiri tarafından her zaman
denetlettirilebilir. Bu denetleme, görevlendirilecek kolluk kuvvetleri
mensupları dışındaki memur veya memurlar aracılığıyla yaptırılır.
Denetleme sırasında, görevli memurlar tarafından
istenecek her türlü defter, belge ve işlemli yazıların, denetleyen kişilere
gösterilmesi ve talep halinde onaylı örneklerinin verilmesi
zorunludur.
Sandıkların gelirleri
Madde 81-Sandıkların gelirleri şunlardır:
a) Üyelerden bir defaya mahsus olmak üzere alınacak
giriş aidatı,
b) Üyelik aidatı,
c) İktisadi faaliyetlerden elde edilen
karlar,
d) Üyelere verilen kredilerden alınacak hizmet bedeli
veya faiz gelerleri,
e) Bankaya yatırılan sandık paralarının
faizleri,
f) Kime ve nereye ait olduğu bilinmeyen ve en az bir
yıl emanet hesabında tutulduktan sonra gelir kaydedilen paralar,
g) Yardım ve bağışlar,
h) Borçlanma,
ı) Diğer gelirler.
Sandıklarca tutulacak defterler
Madde 82-Sandıklar aşağıda yazılı defterleri tutmak
zorundadır:
a) Karar defteri: Yönetim kurullarının kararları gün
ve sayı sırası ile bu deftere yazılır. Kararların altı toplantıya katılan
üyelerce imzalanır.
b) Üye kayıt defteri: Sandığa üye olarak girenlerin
kimlikleri ve giriş tarihleri bu deftere işlenir.
c) Evrak kayıt defteri: Sandık yönetimine ilişkin
gelen ve giden evrak, gün ve sayı sırasıyla bu deftere kaydedilir. Gelen evrakın
asılları ve giden evrakın kopyaları dosyalanır.
d) Demirbaş defteri: Sandığın demirbaş eşyası bu
deftere, alınış tarihleri ve değerleri belirtilerek yazılır.
e) Yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri:
sandık adına alınan gelirler ve yapılan giderler ile envanter kayıtları, açık ve
düzenli olarak bu defterlere işlenir. Sandıklar bilanço esasına göre defter
tutarlar. Bu defterlerin tutulma usulü ile kayıt şekli Vergi Usul Kanunu ile bu
Kanununun Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yayımlanan Muhasebe
Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri esaslarına göre yapılır.
Bu maddede sayılan defterler ile sandıkça tutulması
uygun bulunan öteki defterlerin, dernekler birimi ya
da noterlerce onaylanması zorunludur.
Bu Yönetmeliğin altı ve yedinci bölümlerinde belirtilen
diğer esas ve usuller sandıklar için de uygulanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Beyanname
Beyanname verme yükümlülüğü
Madde 83-Dernek
yönetim kurulu başkanları, her takvim yılının ilk dört ayı içinde bir önceki
yıla ait Dernek Beyannamelerini (EK- 21), mülki idare amirliğine vermekle
yükümlüdürler. İl merkezlerinde ve büyükşehir
belediyesi sınırları içinde kalan ilçelerde bulunan dernekler beyannamelerini
bir adet, diğer ilçe merkezinde bulunanlar ise iki adet olarak verirler.
Şubeler, mülki idare amirliğine verecekleri
beyannamelerin birer örneğini bağlı bulundukları derneğe de vermekle
yükümlüdürler.
İlçelerde verilen bu beyannamelerden bir adedi
alıkonularak, diğerleri il dernekler müdürlüklerine gönderilir.
Temsilcilikler için ayrıca beyanname verilmez ancak,
temsilciliklere ilişkin her türlü bilgiler dernek beyannamesinde gösterilir.
Birlikler, beyannamelerini bu maddede belirtilen esas ve
usullere göre vermekle yükümlüdürler.
Dernekler beyannamesinde belirtilen sınıflamaların alt
gruplarını belirlemeye veya alt gruplarda değişiklik yapmaya Daire Başkanlığı
yetkilidir. Ancak, derneklerin amaç, faaliyet alanları ve ekonomik faaliyetleri
ile dernek üye, personel veya diğer görevlilerinin meslekleri ve eğitim
durumları sınıflamalarının alt grupları; Birleşmiş Milletler Uluslararası Kar
Amacı Olmayan Kuruluşlar Sınıflaması, Avrupa Topluluğu Ekonomik Faaliyetlerin
İstatistiki Sınıflaması, Birleşmiş Milletler
Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması ve Birleşmiş Milletler Uluslararası
Standart Eğitim Sınıflaması alt grupları göz önünde bulundurularak düzenlenir.
Beyannamelerin incelenmesi
Madde 84-Beyannameler valiliklerce incelenir. Gerekli görülen
hallerde bu inceleme Bakanlıkça da yapılabilir. Beyannamelerde eksiklik veya
yanlışlıklar görülmesi halinde, ek bilgi ve belgeler istenebilir ve bunlar
tamamlattırılır. Beyannamelere ilişkin istenen ek bilgi ve belgelerin
verilmemesi, eksik verilmesi veya verilen sürede tamamlanmaması hallerinde
ilgili dernek denetime tabi tutulabilir.
Beyannamelerin incelenmesi esnasında konusu suç
oluşturan hususların tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare amirliğince
durum Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir. Beyannameler ile ilgili olarak
haklarında adli ve idari işlem yapılan dernekler, Bakanlığa bildirilir.
ONÜCÜNCÜ BÖLÜM
Dernekler Kütüğü ve
Tasfiye
Kütük defteri
Madde 85-Birlikler için Bakanlar Kurulu izninin ilgili valiliğe
iletilmesi, dernekler için tüzüğü ve kuruluş bildirimi ile eklerinin mülki idare
amirliğine verilmesini müteakip il dernekler müdürlüklerindeki Dernek Kütük
Defterlerine (EK- 22) kayıtları yapılır. Dernek kütüğü il dernekler müdürlüğünde
tutulur. Defterlerde her birlik ve derneğe ayrı bir sayfa ayrılır ve mevcut
bilgiler defterdeki hanelerine işlenir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube
ve temsilciliklerinin kaydı Bakanlıktaki ayrı bir kütük defterine (EK-22)
yapılır. Her şube ve temsilciliğe ayrı bir sayfa ayrılır ve mevcut bilgiler
defterdeki hanelerine işlenir.
Derneğin türü, kurucuların tanımlaması ve tüzüğün
incelenmesiyle belirlenir. Kütük defterine kaydı gereken bilgilerin dernekler
birimine intikali üzerine, gecikmeksizin kaydı yapılır. Kütüğe kaydı yapılan
belgeler üzerine, kütüğe işlendiğine dair işaret konur.
Kütük defterinin her sayfası mühürlenir ve son sayfasına
kaç sayfadan ibaret olduğu belirtilerek yetkili amir tarafından
imzalanır.
Dernek numaralandırma ilkeleri
Madde 86-Derneklerin kütük numaralandırma ilkeleri aşağıdaki
esaslara göre düzenlenir:
a) Bir derneğe verilen kütük numarası, başka bir
derneğe verilemez.
b) Bir dernek için Başkanlık ve il birimlerindeki
kütükler, aynı numaraları taşır.
c) Yapısına bakılmaksızın dernekler, aynı kütüğe sıra
ile kaydedilir.
d) Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki
şube ve temsilcilikleri ayrı bir kütüğe kaydedilir.
Dernek numaralandırması
Madde 87-Derneklere verilecek kütük numaraları, üç kısım ve sekiz
rakamdan oluşur. Bunlar sırasıyla;
a) Birinci kısmı meydana getiren ilk iki rakam,
kurulduğu ilin trafik numarasını,
b) İkinci kısmı meydana getiren ve (001)’den başlayan
üç rakam, kaydın yapıldığı defterin o ildeki sıra numarasını,
c) Üçüncü kısmı meydana getiren üç rakam ise, dernek
ve benzerlerinin o defterde kayıt edildiği sayfayı
gösterir.
Her defter, ilk yaprağının içinden başlamak ve
karşılıklı sayfalara aynı numara verilmek kaydıyla sayfaları (001)’den (200)’e
kadar numaralandırılır.
Yeni il kurulması halinde, alacağı isim ve trafik
numarası ne olursa olsun, kütük numarası takip eden sayılarla ifade
edilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube
ve temsilciliklerinin kütük numaralarının başına, yukarıdaki esaslara ek olarak
ait bulunduğu ülkenin uluslararası trafik kodu konur.
Dernek kütük dosyası
Madde 88-Her
dernek ve birlik için Daire Başkanlığında ve dernekler birimlerinde bir dosya
açılır. Derneklerin iş ve işlemleri ile ilgili tüm belgeler bu dosyada saklanır.
Açılan her dosya üzerine kütük numarası ve adı üç cm ebadında rakam ve harflerle
yazılır.
Yabancı dernek ve yabancı vakıflar için yukarıdaki
esaslara uyulur.
Derneklerin amaç ve yapılarına göre sınıflandırılmasına
ait istatistiki bilgiler dernekler birimlerince
düzenlenir.
Tasfiye
Madde 89-Derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi aşağıda
belirtilen esaslara göre yapılır.
1. Tasfiyenin dernek tüzüğünde gösterilen esaslara göre
yapılması:
Genel kurul kararı ile feshedilen veya kendiliğinden
sona erdiği tespit edilen derneğin para, mal ve haklarının tasfiyesi, tüzüğünde
gösterilen esaslara göre yapılır.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının devri, son
yönetim kurulu üyelerinden oluşan tasfiye kurulunca yapılır. Bu işlemlere, feshe
ilişkin genel kurul kararının alındığı veya kendiliğinden sona erme halinin
kesinleştiği tarihten itibaren başlanır. Tasfiye süresi içinde bütün işlemlerde
dernek adında “tasfiye halinde ……. Derneği” ibaresi kullanılır.
Tasfiye kurulu, önce derneğin hesaplarını inceler.
İnceleme esnasında derneğe ait defterler, alındı belgeleri, harcama belgeleri,
tapu ve banka kayıtları ile diğer belgelerinin tespiti yapılarak varlık ve
yükümlülükleri bir tutanağa bağlanır. Tasfiye işlemeleri sırasında borçlu olduğu
tespit edilen derneklerin alacaklılarına çağrıda bulunulur ve varsa malları
paraya çevrilerek alacaklılara ödenir. Derneğin alacaklı olması durumunda
borçlulardan alacaklar tahsil edilir. Alacakların tahsil edilmesi ve borçların
ödenmesinden sonra kalan para ve mallar tüzükte belirtildiği şekilde devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiye ve
intikal işlemlerinin tamamlanmasını müteakip tasfiye kurulu tarafından durumun
yedi gün içinde bir yazı ile dernek merkezinin bulunduğu yerin mülki idare
amirliğine bildirilmesi ve bu yazıya tasfiye tutanağının da eklenmesi
zorunludur.
Tasfiyeye ilişkin tüm işlemler tasfiye tutanağında
gösterilir ve tasfiye işlemleri, mülki idare amirliklerince haklı bir nedene
dayanılarak verilen ek süreler hariç üç ay içinde tamamlanır.
Bu derneklerin defter ve belgelerini tasfiye kurulu
sıfatıyla son yönetim kurulu üyeleri saklamakla görevlidir. Bu görev, bir
yönetim kurulu üyesine de verilebilir. Bu defter ve belgelerin saklanma süresi
beş yıldır.
2. Tasfiyenin mahkeme kararı ile yapılması:
Tüzükte tasfiyenin ne şekilde yapılacağının genel kurul
kararına bırakıldığı hallerde, genel kurul tarafından bir karar alınmamış veya
genel kurul toplanamamış veya son yönetim kuruluna yapılan tebligata rağmen
tasfiye işlemleri yapılmamışsa, yahut dernek mahkeme kararı ile feshedilmişse,
derneğin bütün para, mal ve hakları, mahkeme kararıyla bulunduğu ildeki amacına
en yakın ve kapatıldığı tarihte en fazla üyeye sahip derneğe devredilir.
Bu derneklerin para, mal ve haklarının tasfiyesi mahkeme
kararında belirtilen esaslara göre yapılır ve tasfiyenin tamamlanmasını
müteakip, durum ilgili mülki idare amirliğine bildirilir.
Kütükten silme
Madde 90-Derneklerin tüzel kişiliklerinin herhangi bir nedenle
sona ermesi halinde, para, mal ve haklarının tasfiye ve intikal işlemlerinin
tamamlanmasını müteakip, yukarıdaki madde hükümlerine göre tasfiye sonucunun
bildirilmesi üzerine, bunların dernekler kütüğündeki kayıtları merkezlerinin
bulunduğu yer valiliğinin onayı ile silinir, şubelerinin bulunduğu valiliklere
ve Bakanlığa da bilgi verilir.
Derneklerin merkezlerinin bulunduğu il dışındaki
şubelerinin kayıtları, şubenin bulunduğu yer valiliğinin onayı ile silinir,
dernek merkezinin bulunduğu il valiliğine ve Bakanlığa da bilgi
verilir.
Yabancı dernek ve yabancı vakıfların Türkiye’deki şube
ve temsilciliklerinin kütükten silinmesine ilişkin işlemler Daire Başkanlığınca
yerine getirilir.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Genel Hükümler
Kamu kurum ve kuruluşları ile yürütülen ortak
projeler
Madde 91-Derneklerin, görev alanlarına ilişkin konularda kamu
kurum ve kuruluşlarıyla işbirliği yapabilmesi, ortak bir projenin yürütülmesi
şeklinde olur. Ancak, 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları
ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklıdır. Projelerin, toplumun ihtiyaç ve
sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak
nitelikte olması şarttır. Yapılacak protokol çerçevesinde, projenin
yürütülmesinden sorumlu olan, kamu kurum ve kuruluşu ile derneğin eşit sayıda
temsilcilerinden oluşan ve tercihen koordinatörlüğünü dernek temsilcilerinden
birinin yaptığı bir proje yönetim grubu oluşturulur. Protokolde, proje yönetim
grubunda proje saymanı olarak dernek saymanının yer alması zorunludur. Proje
yönetim grubu, yapılan protokol ve projenin örneğini EK- 23’de gösterilen Proje
Bildirimine ekleyerek, protokol tarihini izleyen bir ay içinde projenin tarafı
olan dernek merkezinin bulunduğu yerin valiliğine vermekle
yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları ile dernekler
yürütecekleri ortak projelerde kendi kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı
hallerde, ortaklık anlaşması çerçevesinde, proje maliyetine sağlayacakları nakdi
katkıları ortak bir hesapta bloke ederler. Kamu kurum ve kuruluşları projelere
en fazla ayni veya nakdi yüzde elli katkıda bulunabilirler. Kamu kurum ve
kuruluşları proje süresini geçmemek şartıyla, ortak
projeye arsa tahsisinde bulunabilir. Proje çerçevesinde yapılacak harcamaların
bir bankada açılacak ortak bir hesaptan yapılması, harcamaların
belgelendirilmesi ve bu belgelerin asıl suretlerinin dernekler ile ilgili kamu
kurum ve kuruluşunda saklanması zorunludur.
Bu şekilde yürütülen projelerin
gerçekleşme durumu ve bu projeler için yapılan harcamalar ilgili kamu kurum ve
kuruluşu tarafından denetlenebileceği gibi, mülki idare amirleri tarafından da
denetlenebilir.
Değişikliklerin bildirilmesi
Madde 92- Dernekler, yerleşim yerlerinde meydana gelen
değişiklikleri Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimini EK- 24; genel kurul
toplantıları dışında dernek organlarında meydana gelen değişiklikleri Dernek
Organlarındaki Değişiklik Bildirimini EK- 25 doldurmak suretiyle, değişikliği
izleyen otuz gün içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. Bu
belgeler, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan
ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler tarafından iki suret olarak
verilir.
Dernek tüzüklerinde yapılan değişiklikler
de tüzük değişikliğinin yapıldığı genel kurul toplantısını izleyen otuz gün
içinde, genel kurul sonuç bildirimi ekinde mülki idare amirliğine
bildirilir.
Taşınmazların
bildirilmesi
Madde 93-Dernekler edindikleri taşınmazları tapuya tescilinden
itibaren otuzgün içinde EK- 26’da gösterilen Taşınmaz
Mal Bildirimini doldurmak suretiyle mülki idare amirliğine bildirmekle
yükümlüdürler. Bu form, büyükşehir belediyesi
sınırları içinde kalan ilçeler hariç diğer ilçelerde bulunan dernekler
tarafından iki suret olarak verilir.
Platformlar
Madde 94-Dernekler, amaçları ile ilgisi bulunan ve kanunlarla
yasaklanmayan alanlarda, diğer dernek, vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum
kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere platformlar
oluşturabilirler. Platformların oluşturulabilmesi için derneklerin yetkili
organlarınca alınacak kararlarda, derneği temsille görevlendirilecek kişi veya
kişiler belirlenir.
Bir platformun faaliyete başlayabilmesi için,
temsilciler tarafından bir mutabakat tutanağı düzenlenir. Bu tutanakta,
platformun oluşturulma amacı, çalışmaların yürütüleceği yerleşim yeri ile
yönetim grubu üyeleri ve koordinatörünün isimleri belirtilir.
Yurt açma
Madde 95-Derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve çalışma
konularını gerçekleştirmek üzere, eğitim ve öğretim faaliyetleri için yurt
açmaları ve bu yurtların devri, nakli, kapatılması ile bunların idaresi,
işletilmesi ve denetlenmesi gibi konularda 3/11/2004 tarihli ve 2004/8106 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile 3/12/2004 tarihli ve 25659 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliğinin Dernekler
Kanununa ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Dernekler,
açacakları yurtlara ilişkin olarak Milli Eğitim Bakanlığından ve valilikten
almış oldukları yurt açma izin belgelerinin birer suretini, bu izin belgesini
aldıkları tarihten itibaren onbeş gün içinde dernekler
birimlerine vermek zorundadırlar.
Derneklerin açacakları lokalleri ve yurtları dışındaki
tesisler genel hükümlere tabidir.
İşlemlerin elektronik ortamda yapılması
Madde 96-Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile kamu
yararına çalışan dernekler, bu Yönetmelik çerçevesinde vermekle yükümlü
oldukları belgelerden (ekleri hariç); Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3),
Yurtdışından Yardım Alma Bildirimi (EK- 4), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek
Beyannamesi (EK- 21), Proje Bildirimi (EK- 23), Yerleşim Yeri Değişiklik
Bildirimi (EK- 24), Dernek Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK- 25) ve
Taşınmaz Mal Bildirimini (EK- 26) Daire Başkanlığının web sayfası üzerinden,
kullanıcı adı ve şifresini kullanarak doldurmak zorundadırlar.
Bu dernekler kullanıcı adı ve şifresini bu yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde alırlar. Dernek
yetkililerinin değişmesi durumunda bu değişiklik Daire Başkanlığına bildirilir
ve yeni şifre alınır.
Güvenlik açısından her kullanıcı için bir sayısal
imzalama modülü çalışacaktır. Bu modüle esas sayısal sertifikalar Daire
Başkanlığı tarafından kullanıcı adı ve şifre ile beraber dağıtılacaktır. İsteyen
dernekler, Daire Başkanlığının belirleyeceği standartlar çerçevesinde kendi
imkanları ile akıllı kart temin etmek suretiyle kendi sayısal sertifikalarını
akıllı kart üzerinde taşıyabileceklerdir. Bu kartlara sayısal sertifikaları
yazma yetkisi Daire Başkanlığındadır. Belgeler ve işlemlerin elektronik ortamda
güvenli bir şekilde yapılması için hazırlanan altyapının (Sayısal Sertifika,
Kullanıcı Adı ve Şifre) güvenliğinin sorumluluğu derneğe aittir.
Ayrıca, bu dernekler birinci fıkrada sayılan belgelerin
sistemden alacakları birer çıktısını da süresi içerisinde bu Yönetmelikte
belirtilen ilgili mercilere elden verir veya posta ile gönderirler. Elektronik
ortama aktarılan bilgiler ile ilgili mercilere verilen çıktılar aynı olmak
zorundadır.
Daire Başkanlığı, faaliyetleri ile ilgili belgelerin
asıllarını veya mümkün olmadığı hallerde doğruluklarından şüphe edilmeyecek
kopyalarını ve yazıların makine ile alınmış suretlerini saklamak zorundadır. Bu
belgeler mikrofilm, mikrofiş şeklinde veya elektronik,
manyetik veya benzeri ortamlarda saklanır.
Elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılanlar dahil
her türlü işlemlerin ve arşivlenen bilgilerin tespit ve tevsikinde Daire
Başkanlığının kayıtları esas alınır.
Daire Başkanlığı, internet ve
her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamı ile benzeri araçlar üzerinden
bilgi alışverişinin yapılmasına ilişkin koşulları belirlemek, Bakanlık ve
birinci fıkrada sayılan dernekler arasındaki ilişkiler ile tarafların
birbirlerine karşı olan hak ve yükümlülüklerini düzenlemek için sözleşmeler
yapabilir. Yapılan bu sözleşmeler sonucunda her derneğe kullanıcı adı ve şifresi
verilir.
Bu madde kapsamında bulunmayan derneklere Daire
Başkanlığınca iki yıl içerisinde kullanıcı adı ve şifre verilir. Bu dernekler,
kendi istekleriyle yukarıda sayılan işlemlerini bu maddede belirtilen usullere
uymak suretiyle elektronik ortamda da yapabilirler.
Verilerin elektronik ortama kaydedilmesi
Madde 97-Bilanço esasına göre defter tutan dernekler ile kamu
yararına çalışan derneklerin verdikleri belgeler hariç olmak üzere, bu
Yönetmelik çerçevesinde mülki idare amirliğine verilmesi zorunlu olan
belgelerden Genel Kurul Sonuç Bildirimi (EK- 3), Yurtdışından Yardım Alma
Bildirimi (EK- 4), Türkiye’de Kurulu Vakıfların Yurt Dışı Faaliyette Bulunma
İzin Başvuru Formu (EK- 5), Yetki Belgesi (EK- 19), Dernek Beyannamesi (EK- 21),
Proje Bildirimi (EK- 23), Yerleşim Yeri Değişiklik Bildirimi (EK- 24), Dernek
Organlarındaki Değişiklik Bildirimi (EK- 25), Taşınmaz Mal Bildirimi (EK- 26) il
dernekler müdürlüklerince, Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de Faaliyette
Bulanabilmelerine İlişkin Başvuru Formu (EK- 6) ise Daire Başkanlığınca
elektronik sisteme kaydedilir.
İl dernekler müdürlüklerinde tutulan kütük defterine
kaydedilmesi zorunlu olan diğer bilgiler il dernekler müdürlüklerince; Daire
Başkanlığında tutulan kütük defterine kaydedilmesi zorunlu olan birlikler ile
yabancı dernek ve vakıfların şube ve temsilciliklerine ilişkin bilgiler Daire
Başkanlığınca, birinci fıkrada belirtilen usule uygun olarak elektronik sisteme
kaydedilir.
Verilecek belgeler
Madde 98-Dernekler, istenilmesi halinde, bu Yönetmelik
çerçevesinde Daire Başkanlığı ve dernekler birimlerine vermekle yükümlü
oldukları belgeleri, asıllarının yanında kompakt disk
veya disket gibi elektronik ortamlarda da verirler.
Bakanlığa gönderilecek belgeler
Madde 99-Kuruluş bildirimleri, tüzükler, tüzük değişiklikleri,
derneklere tanınan hak ve izinler, dernekler hakkında yapılan suç duyuruları ve
adli veya idari yargı mercilerince verilen kararlar kaymakamlığa intikalinden
itibaren yedi gün içinde valiliğe, valilikler de ilçelerden gönderilen veya
kendilerine verilen, belirtilen nitelikteki bilgi ve belgeleri otuz gün içinde
Bakanlığa gönderir. Bakanlıkça gerekli görülen diğer belgeler de istenilmesi
halinde aynı usul ve sürede gönderilir.
Yardım toplama faaliyeti
Madde 100- Gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor
kulüpleri, gazete ve dergilerin 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununa göre
yapacakları yardım toplama faaliyetleriyle ilgili iş ve işlemler dernekler
birimlerince yürütülür. Dernekler birimleri, bu faaliyetlerin sonuçları hakkında
ilgili valiliğe ve Bakanlığa elektronik ortamda bilgi verir.
Yeniden değerleme
Madde 101- Bu
Yönetmelikte belirtilen parasal hadler, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak
Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme
oranında arttırılmak suretiyle uygulanır. Ancak, güncellemede bir YTL’nin altındaki tutarlar dikkate alınmaz.
Diğer düzenleyici işlemler
Madde 102-Bu
Yönetmelik çerçevesinde görev alanı ile ilgili ihtiyaç duyulan konularda diğer
alt düzenleyici işlemler hazırlanır. Bunlardan mevcut hak ve yükümlülükleri
düzenleyenler Resmi Gazete’de yayımlanır.
Diğer hükümler
Madde 103-Yardım toplama konularında, 23/6/1983 tarihli ve 2860
sayılı Yardım Toplama Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 104-9/6/1984 tarihli ve 18426 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Dernek Gelirlerinin Toplanmasında Kullanılacak Alındı Belgeleri
Hakkında Yönetmelik”, 1/5/1985 tarihli ve 18879 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Dernekler Tarafından Kurulan Sandıkların Tabi Olacağı Esaslar
Hakkında Yönetmelik”, 5/4/2003 tarihli ve 25070 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
“Derneklerin Tutacakları Defter, Muhasebe Hesap Kayıtlarıyla İlgili Usul ve
Esaslara Dair Yönetmelik” ile 15/10/2002 tarihli ve 24907 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı Merkez ve Taşra
Teşkilatı Kuruluş, Görev, Çalışma ve Denetim Usul ve Esaslarına Dair
Yönetmelik”in 21 ila 68 inci maddeleri ve EK 1, 2, 3 ve 4 üncü maddeleri ek ve
değişiklikleriyle birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1-Dernekler gelirlerini, yeni alındı belgelerini
bastırıncaya kadar Maliye Bakanlığınca bastırılıp derneklere satışı yapılan
alındı belgeleri ile toplamaya devam ederler. Ancak bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde dernekler alındı belgelerini
bastırmak zorundadırlar. Bu sürenin bitiminden sonra Maliye Bakanlığınca
bastırılan alındı belgeleri kullanılmaz.
Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce mülki idare
amirliklerince verilmiş olan yetki belgeleri süreleri bitinceye kadar
kullanılabilir.
Geçici Madde 3-Halen kullanılmakta olan kütük defterlerinin mevcudu
bitinceye kadar kullanılmasına devam olunur.
Geçici Madde 4-Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
faaliyette bulunmasına izin verilen lokaller, durumlarını (Değişik
ibare:RG-22/3/2008-26824) dört yıl içinde bu Yönetmelikte öngörülen
koşullara uygun hale getirirler.
Geçici Madde 5-E-dernekler yazılımının devreye girmesinden itibaren iki
yıl içerisinde merkez ve taşradaki mevcut arşivler, adı geçen yazılım formatında
elektronik ortama aktarılır ve dijital arşivler oluşturulur.
Yürürlük
Madde 105-Bu
Yönetmeliğin; 96 ncı maddesi 1/1/2006 tarihinde, diğer
maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 106-Bu
Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.