Derneğe yapılan yardımın Gelir vergisinden muafiyet oranları

gelir vergisi kanunu 193/madde:89/4. Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar. Dernek muafiyetleri

5228 Sayılı Kanunla (31.7.2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır) Kamu Yararına Çalışan Derneklerle Bakanlar Kurulu’nca Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıfları İlgilendiren Değişiklikler:

 

·       Kamu yararına çalışan derneklerle, Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıfların faiz,  özel finans kuruluşlarından elde edilen kar payları ve repo gelirleri vergi dışı bırakılmıştır. Böylece bu tür gelirler üzerindeki ortalama % 17-22 nispetindeki vergiler kalkmış olmaktadır. Böylece, bu dernek ve vakıfların daha fazla kamu hizmeti üretmeleri sağlanmış olacaktır. (Yürürlük tarihi: 1.1.2005)

·       Kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflarca Kültür ve Sanat faaliyetlerine dönük amaçlarda kullanılmak üzere bunlara yapılan bağış ve yardımların tamamı vergiden indirilebilir hale gelmiştir. Özellikle tanımlanan Kültür ve Sanat hizmetlerini üreten vakıf ve dernekler kendilerine yapılacak bağışlarla bu hizmetleri arttırabilecektir. (Yürürlük tarihi: 31.7.2004)

·       Özel okullar tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10'unu geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri Katma Değer Vergisine tabi olmayacaktır. KDV kadar maliyetleri düşecek olan bu okullar, genellikle gelir seviyesi düşük ailelerin çalışkan çocuklarına daha fazla bedelsiz eğitim verebileceklerdir. (Yürürlük tarihi: 31.7.2004)

·        Vergi Muafiyeti olsun veya olmasın Dernek ve Vakıfların İktisadi işletmeleri şeklinde faaliyet gösterecek olan özel okulların kazançları faaliyete başladıkları dönem dahil beş vergilendirme dönemi için vergi dışı bırakılmıştır. Okul işletmeciliğinin özendirilmesine yönelik önemli bir uygulamadır. (Yürürlük tarihi: 1.1.2004)

·       Vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların üzerinde kendileri adına münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazları 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yarısı bedelle  ve Katma Değer Vergisinden muaf olarak satın alabilmeleri imkanı getirilmiştir. Böylece bu eğitim ve sağlık kuruluşları üzerlerinde tesis kurdukları arsa ve arazilere sahip olabilme imkanına kavuşmuş, Hazine de bedelsiz ya da düşük bir bedelle kullanım hakkını devrettiği ve kendisine dönmeyecek olan taşınmazların satışından gelir elde etme imkanına sahip olmuştur.

(Yürürlük tarihi: 31.7.2004)

·        Bazı Kültür ve Eğitim Faaliyetleri gösteren ve bazı Sosyal Amaç Taşıyan Faaliyetleri ifa eden Kamu Menfaatine Yararlı Derneklerin ve Bakanlar Kurulunca Vergi Muafiyeti tanınan vakıfların hizmet ve teslimleri KDV’den muaf olduğu için bunlar KDV tahsil edememekte, kendi alımları nedeniyle ödedikleri KDV’ni mahsup edememekte idiler. Yapılan değişiklikle vergiden istisna edilmiş işlemleri yapan bu tür Dernek ve Vakıflar ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler. Bu şekilde Kamu Menfaatine Yararlı Dernekler ve Bakanlar Kurulunca Vergi Muafiyeti tanınan vakıfların söz konusu hizmet ve teslim bedellerinin üzerine KDV’yi ekleyerek bu hizmet ve teslimleri alanlardan KDV tahsil edebileceklerdir. Tahsil edilen KDV’lerden de kendilerinin ödedikleri KDV’leri indirerek aradaki farkı Vergi Dairesine yatırabileceklerdir. Bu düzenleme ile Maliye KDV iadesi yapmak yerine ödenen KDV’lerin hizmet ve teslimleri alanların ödeyecekleri KDV’lerden mahsup edilme imkanını getirmiştir.

(Yürürlük tarihi: 1.9.2004 )

 

5228 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler aşağıda detaylandırılmıştır:

 

1. Kamu yararına çalışan derneklerin ve Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıfların gelirlerinin vergilendirilmesinde yapılan değişiklikler (Madde 29)

Kira, temettü, faiz, özel finans kuruluşlarından elde edilen kar payları ve repo gelirleri stopaj yoluyla vergiye tabi idi. Yapılan değişiklikle faiz, özel finans kuruluşlarından elde edilen kar payları ve repo gelirleri vergi dışı bırakılmıştır.

 

2. Kamu yararına çalışan derneklere ve Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yapılan bağış ve yardımların sınırında yapılan değişiklikler (Madde 28 ve Madde 30)

 

2.1 Sınırlı Bağışlar

Gelir Mükelleflerinin yaptığı bağışlar (Madde 28)

Kamu yararına çalışan derneklere, Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara bir takvim yılı içinde gelir vergisi mükellefi olan gerçek kişilerce yapılan bağış ve yardımların toplamı o yıla ait beyan edilecek gelirin % 5'ini, kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu aşarsa bu miktarın üstünde kalan kısım  indirilmez. Yardımların yıl içinde yapılması ve indirimin gelir vergisi beyannamesi  verilmek kaydıyla beyanname üzerinde yapılması gerekir. Bu hüküm değişmemiştir. Beyanname verilememesi halinde indirim yapılamamaktadır. Bu nedenle ücretliler ve faiz türü kazançları nedeniyle gelir vergisi beyannamesi veremeyen mükellefler fiilen bağışlarını indirememektedirler.

Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin yaptığı bağışlar (Madde 32)

Kamu yararına çalışan derneklere ve Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara bir takvim yılı içinde Kurumlar Vergisi Mükellefleri tarafından yapılan bağışlar için ise yukarıdaki oran % 5’tir ve değişmemiştir.

 

2.2 Sınırsız Bağışlar

Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin Kültür ve Sanat faaliyetlerine harcanmak üzere Kamu yararına çalışan derneklere ve Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yaptığı bağışlar ve yardımların tamamı Gelir ve Kurumlar Vergisinden indirilebilecektir. Maliye Bakanlığı bu değişikliklerin uygulaması ile ilgili usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınmıştır.

Yapılan değişiklikle Kamu yararına çalışan derneklere ve Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara aşağıdaki Kültür ve Sanat faaliyetlerine harcanmak üzere Gerçek kişiler ve Kurumlar tarafından yapılan bağış ve yardımların % 100’ünün gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden ve Kurum Kazançlarından düşülmesi imkanı getirilmiştir.

Bu faaliyetler şunlardır:

a) Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,

b) Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,

c) Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına,

d) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,

e) Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,

f) Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye’ye getirtilmesi çalışmalarına,

g) Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,

h) 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,

i) Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımına,

j) Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmalarına,

harcanmak üzere yapılan her türlü bağış ve yardımların % 100’ü (Bakanlar Kurulu, bölgeler ve faaliyet türleri itibariyle bu oranı yarısına kadar indirmeye veya kanuni oranına kadar çıkarmaya yetkilidir).

Bağış ve yardımın nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.

 

3. Dernek ve Vakıflara Ait Okullarla İlgili Katma Değer Vergisinde Yapılan  Değişiklikler (Madde 15)

Üniversite ve yüksekokullar ile 8.6.1965 tarih ve 625 sayılı Kanun hükümlerine tabi özel okullar tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10'unu geçmemek üzere verilen bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri Katma Değer Vergisine tabi olmayacaktır.

 

4. Dernek ve Vakıfların İktisadi İşletmeleri Şeklinde Faaliyet Gösteren Okulların Kazançları Beş Yıl Süre ile Vergilenmeyecektir (Madde 27)

Okul öncesi eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okullarının işletilmesinden elde edilen kazançlar, ilgili Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde beş vergilendirme dönemi gelir vergisinden müstesnadır. İstisna, okulların faaliyete geçtiği vergilendirme döneminden itibaren başlar.

 

5.  Vergiden muaf dernek ve vakıfların rehabilitasyon merkezlerine 5 yıl süre ile vergi istisnası getirilmiştir (Madde 30)

Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara veya kamu yararına çalışan derneklere bağlı rehabilitasyon merkezlerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar, faaliyete geçilen vergilendirme döneminden itibaren beş vergilendirme dönemi kurumlar vergisinden müstesna kılınmıştır. Bu istisnaya ilişkin usul ve esaslar ilgili Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenecektir. (Madde 30).

 

6. Katma Değer Vergisi  Kanunu’nun 17’inci Maddesinin 1 ve 2 Nolu Fıkralarında sayılı hizmet ve teslimleri ifa eden ve bu hizmet ve teslimleri KDV’den muaf olan Kültür, Eğitim ve Sosyal Amaçları  ifa eden kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar isterlerse bu hizmet ve teslimlerinin KDV’ye tabi olmasını isteyebileceklerdir. Bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki, mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere şümulü yoktur. Bu şekilde KDV tahsil edebilecek olan vergiden muaf dernek ve vakıflar kendi alımları için ödedikleri KDV’leri tahsil edecekleri KDV’lerden mahsup edebileceklerdir (Madde 16).

Bu hükümlerden yararlanabilecek olanlar  şunlardır:

6.1. Kültür ve Eğitim Faaliyetleri ifa eden kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan ;

a)     İlim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek 

b)    Tiyatro, konser salonu, kütüphane, sergi, okuma ve konferans salonları ile spor tesisleri işletmek  veya  yönetmek suretiyle

kültür ve eğitim faaliyetlerini ifa edenler.

6.2. Sosyal Amaç Taşıyan Faaliyetleri ifa eden kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan ;

hastane, nekahathane, klinik, dispanser, prevantoryum, sanatoryum, kan bankası ve organ nakline mahsus bankalar, anıtlar, botanik ve zooloji bahçeleri, parklar ile veteriner, bakteriyoloji, seroloji ve distofajin laboratuvarları gibi kuruluşlar, öğrenci veya yetiştirme yurtları, yaşlı ve sakat bakım ve huzurevleri, parasız fukara aşevleri, düşkünevleri ve yetimhaneleri işletmek veya yönetmek suretiyle 

sosyal amaç ifa edenler.

 

7. Vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kullanım hakkı  olan taşınmazları,  Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Kanunu uyarınca KDV’den de istisna olmak üzere satın alabilmeleri imkanı getirilmiştir (Madde 51)

Değişiklikle üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazlar, hak sahibinin vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf olması halinde satış bedeli, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yarısıdır. Bu şekilde satılan yerlerin satış amacı dışında kullanılmayacağı hususunda tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh konulur.

---------------------------------------------

Balık Kurumlar Vergisi Sirküleri/10

Tarih 05/08/2004

Sayı KVK-10/2004-8/Tevkifat Uygulaması-3

T.C.

MALYE BAKANLII

Gelirler Genel Müdürlüü

Kurumlar Vergisi Sirküleri/10

Konusu : Faiz ve benzeri gelirler üzerinden yapılması gereken gelir vergisi

tevkifatı

Tarihi : 05.08.2004

Sayısı : KVK-10/2004-8/Tevkifat Uygulaması-3

lgili Olduu Maddeler : GVK 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 7, 8, 9 ve 14 numaralı

bentleri

1- Giri

GVK 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 7, 8, 9 ve 14 numaralı bentlerinde 5228 sayılı Bazı

Kanunlarda ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Deiiklik Yapılması Hakkında Kanunun 29

uncu maddesiyle yapılan deiiklik Sirkülerin konusunu oluturmaktadır.

2- Yasal Düzenleme

5 No.lu Kurumlar Vergisi Kanunu Sirkülerinin “Dernek ve Vakıflar” balıklı 3 üncü bölümünde, bir vakfa

vergi muafiyeti tanınmı olması veya bir dernein kamuya yararlı dernek statüsü almı olmasının

tevkifat uygulamasına bir etkisinin bulunmadıı, dier bir ifadeyle, vergi muafiyeti tanınmı vakıflar ve

kamuya yararlı derneklere yapılacak ödemeler üzerinden de tevkifat yapılacaı açıklanmıtı.

Ancak 5228 sayılı Bazı Kanunlarda ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Deiiklik Yapılması

Hakkında Kanunun 29 uncu maddesiyle 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (7),

(8), (9) ve (14) numaralı bentlerinin parantez içinde yer alan ibare aaıdaki ekilde deitirilmitir.

“(Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu

menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri

ve bunların üst kuruluları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında

dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler

dahil)”

Buna göre, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu menfaatine yararlı derneklere

01.01.2005 tarihinden itibaren Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 7, 8, 9 ve

14 numaralı bentlerinde belirtilen ödemeler üzerinden tevkifat yapılmaması gerekmektedir.

Duyurulur.

Osman ARIOLU

Bakan a.

Gelirler Genel Müdürü